definitie yoga

Yoga. Oorsprong, doel, soorten, oefeningen & voordelen

In Gezondheid, Persoonlijke experimenten by PeterLeave a Comment

Wat is yoga? Wat is het doel en de oorsprong van yoga? Welke yoga soorten zijn er wat zijn goede oefeningen voor beginners? Wat zijn de voordelen van het doen van yoga?

Na dit artikel

Na het lezen van dit artikel weet je wat het doel is van yoga, wat de betekenis en oorsprong is. Je weet wat voor soorten er zijn, welke oefeningen je kan doen en wat de voordelen zijn. Tot slot weet je waarom elke dag yoga mijn persoonlijke experiment van deze maand is.

Doel yoga

Wat is het doel van yoga? Zelf doe ik af en toe aan yoga. In sommige periodes in mijn leven doe ik het meer dan in andere periodes. Mijn doel met yoga is deels fysiek en deel mentaal. Fysiek zorgen regelmatige yogalessen ervoor dat ik flexibeler en mobieler ben, mijn evenwicht verbetert en mijn rug sterker voelt.

Mentaal voel ik me altijd heel ontspannen en helder na een yogales. Een paar jaar geleden ging ik standaard één keer per week naar yoga. Destijds woonden Susan en ik in de Utrechtse wijk Lombok. Op dinsdagavond ging ik naar een werfkelder aan één van de grachten in Utrecht om een yogales te volgen.

Zowel de sfeer als de oefeningen vond ik altijd heel ontspannend. Alles werd rustig uitgelegd en de focus ligt minder op het bereiken van doelen. Als ik ga hardlopen of CrossFit workouts doe, dan ligt de nadruk juist vaak wel op het bereiken van prestaties. Dan wil je een bepaalde tijd halen of zoveel mogelijk herhalingen van een oefening binnen een bepaald tijdsbestek halen.

Wat is yoga?

Wat is de betekenis van het woord yoga? Het woord is afgeleid van een Sanskriet woord: ‘Yuj’. Sanskriet is een literaire en heilige taal van onder meer het boeddhisme en hindoeïsme. Yuj staat voor ‘verbinding’. In dit geval de verbinding tussen lichaam en geest. Andere vertalingen die voor dit woord worden gegeven zijn: ‘beheersen’ of ‘herboren’.

Volgens Wikipedia leert yoga de geest, het gevoel en het lichaam te beheersen. In een wat concretere vorm staat yoga voor een set oefeningen. Dit is eigenlijk ook de associatie die ik zelf heb met yoga. Yoga gaat om poses, ademhalingsoefeningen, balans en ontspanning, maar ook elegante bewegingen met een rustige flow. 

Ligt de oorsprong van yoga in de Boeddhistische oudheid? Ja, maar niet in de vorm zoals je die nu ziet of zelf doet.

Oorsprong yoga

Wat is de oorsprong van yoga? Een deel van het antwoord ligt al in de uitleg van het woord ‘yoga’. Yoga is zo’n 5.000 jaar geleden ontstaan in India. Specifiek in de oase van de Sarasvati en Indus rivieren in India. De Sarasvati rivier bestaat overigens niet meer.

Andere onderzoekers beweren dat de huidige oefeningen met de ademhaling en houdingen helemaal niet afkomstig is uit deze oudheid. In Skepter komt de Engelse onderzoeker Singleton (2010) aan het woord [link onderin]:

“De yogalessen in ademen, stretching en ontspanning, die wekelijks door duizenden 21ste-eeuwse Londenaren worden bezocht, weerspiegelen de spirituele gymnastiekoefeningen waaraan hun grootmoeders en overgrootmoeders in de jaren 1930 deelnamen.”

Kortom, volgens de auteurs is het illusie dat je tijdens de yogales een oeroude traditie uit het Oosten volgt. Sterker nog: “Het is niet meer dan een romantische fantasie.”

In mijn beleving maakt dat het effect van yoga niet minder sterk. Al geeft de zweem van tradities en oude wijsheden rondom yoga de oefeningen wel meer sfeer. 

Yoga soorten (6x)

Er zijn verschillende vormen van yoga. Hieronder staan de meest bekende:

Hatha yoga. De meest klassieke en bekendste vorm. De nadruk ligt op het versterken en soepel maken van je lichaam.

Bikram yoga. Yoga in een ruimte van 40 graden en met 26 oefeningen.

Yin yoga. De oefeningen doe je op de grond. Focus ligt op gewrichten en bindweefsel.

Kundalini yoga. Yoga met krachtige ademhalingstechnieken. Biohacker Ben Greenfield past dit onder meer toe als hij ‘s ochtends naar de sauna gaat, om zijn hele lichaam te activeren. 

Power yoga. Vorm die meer is gericht op spierkracht en uithoudingsvermogen. Vormen die hierop lijken zijn Vinyasa en Ashtanga. 

SUP yoga. Yoga op een surfplank, terwijl je dobbert op een meer of in de zee (ja, dit ga ik binnenkort doen).

De bekendste online yoga ‘influencer’ is Rachel Bratchen. Deze post is wel toepasselijk voor mijn persoonlijke experiment van deze maand: ‘Yoga Every Damn Day’

Yoga voordelen (4x)

Wat zijn de voordelen van yoga?

  1. Beter geheugen
  2. Groei hippocampus
  3. Groei synapsen
  4. Vermindering stressniveau

De voordelen staan hieronder verder uitgewerkt.

#1. Onderzoekers aan de Universiteit van Illinois kwamen erachter dat een sessie van 20 minuten hatha yoga de resultaten op een geheugentest sterk verbeterde. Kortom, ze hadden meer focus en konden informatie beter opnemen, onthouden en weer herinneren. Deze test deden ze direct na hun yogasessie.

De onderzoekers namen dezelfde test bij een groep proefpersonen na een milde of intensieve training van dezelfde tijdsduur, maar deze resultaten waren significant minder dan de groep die yoga deed [link onderin].

#2. In een ander onderzoek kwam naar voren dat het beoefenen van yoga door ouderen leidt tot de groei van hun hippocampus. Dit deel van de hersenen speelt een belangrijk rol in de opslag van informatie en je ruimtelijke inzicht [link onderin]. 

#3. Yoga bevat veel zogenaamde cross-laterale oefeningen. Dit betekent dat jij je linkerarm bijvoorbeeld voor je lichaam draait over de rechterkant van je lichaam. In hardlopen komt dit niet voor (tenzij er iets mis gaat). Het doen van cross-laterale oefeningen heeft een positieve invloed op de vorming van synapsen in je hersenen en de verbindingen tussen hersengebieden.

#4. Yoga heeft een positieve invloed op je stressniveau [link onderin]. Proefpersonen die yoga beoefenden waren minder angstig, gespannen, boos en vermoeid na het volgen van de les dan daarvoor. Deze resultaten waren minder significant voor de andere typen inspanningen, zoals zwemmen en schermen.

Mijn experiment begon ik op Ibiza bij beachclub Aiyanna. Niet verkeerd! Met dit uitzicht deden we een yogales van een uur, gevolgd door een gezond ontbijt.

Yoga oefeningen beginners

Mijn experiment voor deze maand is: elke dag yoga. Dat mag een les van een uur zijn, bijvoorbeeld power yoga of bikram yoga, maar het mag ook een set van 10 minuten ‘s ochtends zijn. 

De meest bekende oefeningen voor beginners met yoga (waaronder ik mezelf schaar) zijn de zonnegroet, de ‘downward facing dog’ en de ‘child pose’. De zonnegroet wordt bijna standaard gedaan als warm-up in een yogales en bestaat uit 12 houdingen die je in een rustige flow na elkaar uitvoert.

Verwachtingen

Na afloop van mijn persoonlijke experiment schrijf ik over de effecten:

  • voel ik me beter en meer ontspannen na een yogales?
  • krijg ik meer energie door de dag te beginnen met 10 minuten yoga?
  • welke soort yoga past het beste bij me?

Het voordeel van dit experiment is dat ik tijdens de eerste dagen van de maand nog op vakantie ben in Ibiza. Daar hebben Susan en ik onder meer een yogasessie met ontbijt (zie bovenstaande foto) en een SUP yoga sessie op het programma staan. Een lekkere manier om echt te ontspannen op vakantie!

Yep, je ziet mij hier echt staan op een surfbord yoga te doen


Conclusie (3x)

Hoe is het me bevallen? Dit is wat ik heb geleerd. Mijn conclusie in 3 onderdelen: volhouden, alternatieven en varianten.

#1. Volhouden. Ik moet heel eerlijk zijn, dit persoonlijke experiment heb ik niet helemaal afgemaakt. Dat wil zeggen dat ik zo’n 6 dagen geen yoga heb gedaan deze maand. Ik had er die dagen gewoon niet de motivatie en wilskracht voor. 

Wat me opviel, is dat de eerste dag geen yoga doen ook een ‘cascade’ effect had. De dag erna dacht ik namelijk: “Ach, mijn persoonlijke experiment is toch al mislukt.” Mijn conclusie: als het geen gewoonte of routine is, dan heb je veel wilskracht en motivatie nodig om het vol te houden. 

Dit voelde wel slecht, omdat ik het gevoel had dat ik het ‘moest’ halen. Tja, soms stelde ik het uit totdat ik bijna ging slapen. Soms heb ik vlak daarvoor nog wel even wat yoga-oefeningen gedaan. 

Op YouTube zijn namelijk allerlei varianten van yoga te vinden (zie #3), inclusief een set van 5 minuten voordat je gaat slapen. Op zich zou je die wel onderdeel van je ochtend of avondroutine kunnen maken. Dat zou dan ook een oplossing zijn voor mijn probleem: als het een onderdeel is van een routine die je elke dag doet, dan is het makkelijker vol te houden.

Voor mij werkte yoga, in ieder geval vanaf een scherm, minder goed dan andere vormen van ontspanning. Zo houd ik zelf heel erg van hardlopen of mediteren om uit mijn hoofd te komen.

#2. Varianten. Het meest bijzondere aan yoga is dat als je zoekt op YouTube je allerlei vormen kan vinden. Zowel in tijd (van 5 minuten tot 1 uur), als ook in de doelen (van ontspanning tot het oprekken van je psoas spier) en zelfs voor specifieke doelgroepen (voor leraren, voor hardlopers of voor vrouwen). 

Waar jij op dat moment behoefte aan hebt, dat is te vinden op internet. Zelf ben ik dan wat meer sceptisch of een bepaalde set aan oefeningen in de video echt bijdraagt aan het doel dat er bij staat. Aan de andere kant helpt het wel als je daar tijdens de yogasessie zelf wat minder kritisch over nadenkt, maar dat jij je laat meevoeren door de instructies. 

#3. Alternatieven. In de afgelopen jaren heb ik wel andere bewegingsvormen met een spiritueel karakter geprobeerd, waar ik nog wel eens aan moest terugdenken. Dit zijn ‘Healing Tao’ en ATR. 

Een van mijn podcast gasten, Jeroen Hermkens, is opgeleid in ‘Healing Tao’. Bij hem heb ik een keer een sessie gedaan. Healing Tao is een systeem van Chi Kung en meditatie. Jij bent tijdens de sessie heel erg bezig met het voelen van je lichaam. Na afloop voelde ik me heerlijk: gegrond en tegelijkertijd lichter in mijn bewegingen.

Door Tjeerd werd ik een keer begeleid in ATR. Dit staat voor ‘Active Tension Release’. Dit is een methode waarin je de stress die opgeslagen is in je lichaam kan loslaten. Na een sessie in een bos in Drenthe, voelde ik me veel meer ontspannen en rustig. 

Mijn conclusie is dat yoga een heel bekende vorm is, maar dat je daarnaast moet ontdekken wat bij jou past en wat voor jou werkt. Ik merk dat ik op dit moment in mijn leven genoeg heb aan dagelijks mediteren en af en toe hardlopen, maar dat ik daarnaast best wel 1x per week een yogales zou willen volgen. Maar niet elke dag dus.

Vervolg

Hoe ga ik mijn lessen toepassen? Mijn idee is om 1x per week een yoga les te gaan volgen. Voor mij voelt het op dit moment alsof het niet noodzakelijk is om elke dag yoga te doen. Maar een yogales helpt me wel om mijn lichaam in bepaalde poses te brengen en voor specifieke ‘stretches’ te zorgen, die ik anders niet zo vaak maak.

Een les van een echt persoon (in tegenstelling tot een scherm) samen met een groep maakt de ervaring ook completer. Daarnaast kun je feedback krijgen van de instructeur of instructrice over je houding en bewegingen.

Mijn conclusie is dat het fantastisch is om YouTube te hebben om yoga te volgen, maar dat een echte les veel meer impact heeft. 


Leeslijst

Eerder schreef ik deze artikelen over dit onderwerp:

Dit zijn externe links die ik heb gebruikt:

Doe jij regelmatig aan yoga? Laat een reactie achter!

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.