Voedingshypes, Overgewicht & Superfoods. Met Rob van Berkel

In Podcast afleveringen by PeterLeave a Comment

Wat is de waarheid over voeding en gezondheid? Onderzoeksdiëtist en schrijver Rob van Berkel kijkt naar wetenschappelijke onderzoeken over voeding en gezondheid. We praten over voedingshypes, het effect van overgewicht, de werking van allerlei diëten (zoals het paleo, ketogeen, veganistisch dieet, etc.) en het effect van superfoods. 

Rob van Berkel podcast

Rob van Berkel is onderzoeksdiëtist en auteur. Hij heeft twee boeken geschreven over voeding en gezondheid. Hij baseert zijn artikelen en uitspraken op wetenschappelijke onderzoeken en studies.

In ons gesprek komt dit vaak naar voren: in de visie van Rob is het effect van voeding genuanceerd en worden veel onterechte claims door bedrijven en personen gemaakt.

Persoonlijk ben ik de laatste tijd enigszins verward over wat het meest optimale voeding is. Daarom is het fijn om een keer expert op het gebied van voedingswetenschappen te spreken. De conclusie is (helaas) dat de waarheid erg genuanceerd is en dat je voeding altijd in de context moet bekijken.

Wil je altijd nieuwe podcast afleveringen van me luisteren? Abonneer je op de podcast: iOS en iPhone of Android.

Samenvatting

Dit is wat mij bij blijft van deze podcast:

  1. Waarom ontstaat er voedselverwarring? 
  2. Het voorkomen van overgewicht is een heel belangrijke schakel als het gaat om je gezondheid
  3. Wat is gezonde voeding?
  4. Wat is visceraal vet en waarom is het zo schadelijk?
  5. Wat is de ‘obese omgeving’ en wat kan je hieraan doen?

#1. Er heerst momenteel veel voedselverwarring. “Iedereen roept wat die denkt.” Veel mensen creëren deze voedselverwarring bewust, vanuit hun overtuiging of vanuit commerciële belangen. In de podcast hebben we het bijvoorbeeld over superfoods.

#2. Wat is ongezonde voeding? Geraffineerde producten zijn ongezond, maar een belangrijke schakel naar allerlei aandoeningen is vooral overgewicht. In het interview legt Rob uit hoe dit mechanisme werkt. 

“Overgewicht voorkomen is een heel belangrijke schakel als het gaat om je gezondheid.”Rob van Berkel

#3. Wat is wel gezonde voeding? Volgens Rob komt uit de wetenschappelijke literatuur naar voren dat een voedingspatroon met groente, fruit, noten, zuivel, peulvruchten, volkoren graanproducten en weinig suikerhoudende dranken en gematigde hoeveelheden vlees en vis gezond is. Dit komt overeen met de richtlijnen van het Voedingscentrum.

#4. Visceraal vet is met name schadelijk voor je gezondheid. Dit wordt geassocieerd met hart- en vaatziekten en allerlei andere aandoeningen. Visceraal vet is vet dat is opgehoopt rond je organen. Je kan slank zijn en tegelijkertijd veel visceraal vet hebben.

Mensen met deze vetverdeling staan bekend als TOFI’s (Thin Outside, Fat Inside). De beste manier om het viscerale vet te verminderen zijn duurtrainingen, zoals wandelen en hardlopen.

#5. De obese omgeving is een omgeving die overeten stimuleert. Het is waarschijnlijk beter om de omgeving te verbeteren. Hoe maak je de gezonde keuzes makkelijker en de ongezonde keuzes moeilijker?

interview Rob van Berkel

Met Rob voor het interview

Shownotes

Waar hebben we het nog meer over gehad?

Deze podcast werd mede mogelijk gemaakt door:

  • Patreon supporters van de Project Leven Show

Studies

Een paar dagen na het interview kreeg ik een e-mail van Rob. Hij vroeg of het mogelijk was dat ik bij het artikel ook de studies zou kunnen plaatsen. Hieronder staan de referenties naar de wetenschappelijke onderzoeken waar hij aan refereert in ons interview. De studies kun je vinden op onder meer Pubmed.com.

De Richtlijnen goede voeding zijn degelijk onderbouwd

  • Kromhout D, et al. The 2015 Dutch food-based dietary guidelines. Eur J Clin Nutr. 2016 Aug;70(8):869-78.

Ketogeen dieet leidt tot gewichtsverlies en vermindert de eetlust

  • Bueno NB, et al. Very-low-carbohydrate ketogenic diet v. low-fat diet for long-term weight loss: a meta-analysis of randomised controlled trials. Br J Nutr. 2013 Oct;110(7):1178-87.
  • Gibson AA, et al. Do ketogenic diets really suppress appetite? A systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2015 Jan;16(1):64-76.

Ketogeen-dieet veelbelovend voor de behandeling van epilepsie.

  • Martin K, et al. Ketogenic diet and other dietary treatments for epilepsy. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Feb 9;2:CD001903.

De meta-analyse over paleo en de kritiek erop

  • Manheimer EW, et al. Paleolithic nutrition for metabolic syndrome: systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2015 Oct;102(4):922-32.
  • Paleo perikelen op Chivo.nl

Rood en met name bewerkt vlees zijn geassocieerd met een verhoogd risico op darmkanker

  • Vieira AR, et al. Foods and beverages and colorectal cancer risk: a systematic review and meta-analysis of cohort studies, an update of the evidence of the WCRF-AICR Continuous Update Project. Ann Oncol. 2017 Aug 1;28(8):1788-1802.

Prevalentiecijfers glutensensitiviteit (NCGS) variëren sterk (0,5-13%). Mogelijk heeft een deel ervan latente coeliakie en spelen FODMAP’s en amylase trypsin inhibitors (ATI’s) een rol.

  • Molina-Infante J, et al. Systematic review: noncoeliac gluten sensitivity. Aliment Pharmacol Ther. 2015 May;41(9):807-20.

Kunstmatige zoetstoffen leiden bij vervanging tot een gering gewichtsverlies

  • Miller PE, Perez V. Low-calorie sweeteners and body weight and composition: a meta-analysis of randomized controlled trials and prospective cohort studies. Am J Clin Nutr. 2014 Sep;100(3):765-77.

Kunstmatige zoetstof aspartaam na grondige re-evaluatie opnieuw veilig bevonden door de EFSA

  • EFSA ANS Panel (EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food), 2013. Scientific Opinion on the re-evaluation of aspartame (E 951) as a food additive. EFSA Journal 2013;11(12):3496, 263 pp. doi:10.2903/j.efsa.2013.3496.

Zuivel past binnen een gezond voedingspatroon

  • Guo J, et al. Milk and dairy consumption and risk of cardiovascular diseases and all-cause mortality: dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Eur J Epidemiol. 2017 Apr;32(4):269-287.
  • Gijsbers L, et al. Consumption of dairy foods and diabetes incidence: a dose-response meta-analysis of observational studies. Am J Clin Nutr. 2016 Apr;103(4):1111-24.
  • Aune D, et al. Dairy products and colorectal cancer risk: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Ann Oncol. 2012 Jan;23(1):37-45

Melkconsumptie is niet geassocieerd met meer heupbreuken

  • Bischoff-Ferrari HA, et al. Milk intake and risk of hip fracture in men and women: a meta-analysis of prospective cohort studies. J Bone Miner Res. 2011 Apr;26(4):833-9.

Koffie past binnen een gezond voedingspatroon

  • Grosso G, et al. Coffee, Caffeine, and Health Outcomes: An Umbrella Review. Annu Rev Nutr. 2017 Aug 21;37:131-156.

Het gebruik van cafeïne tot 400 mg cafeïne per dag (4-6 kopjes koffie) leidt bij volwassenen niet tot problemen.

  • EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2015. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 2015;13(5):4102, 120 pp.

Aardappelproducten, en met name frites, zijn geassocieerd met een verhoogd risico op diabetes mellitus. De vraag is of dat ook voor de gewone gekookte en gepofte aardappel geldt, omdat daar niet apart naar gekeken is.

  • Muraki I, et al. Potato Consumption and Risk of Type 2 Diabetes: Results From Three Prospective Cohort Studies. Diabetes Care. 2016 Mar;39(3):376-84.
  • Borch D, et al. Potatoes and risk of obesity, type 2 diabetes, and cardiovascular disease in apparently healthy adults: a systematic review of clinical intervention and observational studies. Am J Clin Nutr. 2016 Aug;104(2):489-98.

Eieren passen binnen een gezond voedingspatroon. Je kunt dan best iedere dag een eitje eten.

  • Alexander DD, et al. Meta-analysis of Egg Consumption and Risk of Coronary Heart Disease and Stroke. J Am Coll Nutr. 2016 Nov-Dec;35(8):704-716.
  • Richard C, et al. Impact of Egg Consumption on Cardiovascular Risk Factors in Individuals with Type 2 Diabetes and at Risk for Developing Diabetes: A Systematic Review of Randomized Nutritional Intervention Studies. Can J Diabetes. 2017 Aug;41(4):453-463.

Het vervangen van verzadigd vet door meervoudig onverzadigd vet (maar niet door koolhydraten), verlaagt het risico op coronaire hartziekten.

  • Sacks FM, et al. Dietary Fats and Cardiovascular Disease: A Presidential Advisory From the American Heart Association. Circulation. 2017 Jul 18;136(3):e1-e23.

Ondergewaardeerd voedingsmiddel

  • Holt SH, et al. A satiety index of common foods. Eur J Clin Nutr. 1995 Sep;49(9):675-90.

Meer lezen?

Eerder heb ik deze interviews gehouden die aan bod kwamen in ons gesprek.

Eerder schreef ik ook over een aantal onderwerpen waar Rob van Berkel en ik over hebben gepraat.

Wat vond jij van deze podcast? Laat het me weten in de comments!

Leave a Comment