Wat is het effect van een maand geen alcohol?

In Gezondheid, Persoonlijke experimenten by Peter28 Comments

Wat is het effect van een maand geen alcohol, op je gezondheid en op je slaap? Heb je minder stress door alcohol, omdat een biertje ontspanning geeft? Slaap je beter of slechter als je voor het slapen gaan één of twee wijntjes drinkt?

Maand zonder alcohol

Het eerste deel van dit artikel gaat over de theorie: wat doet alcohol met je lichaam en geest? Wat is het effect van (teveel) alcohol drinken op je gezondheid? Het tweede deel van dit artikel gaat over de praktijk. Als persoonlijk experiment dronk ik een maand lang geen alcohol. Hoe reageerde ik daarop? Is het wat voor jou?


Oké, we starten met deel 1. Wat zegt de theorie? Wat is de invloed van alcohol op je gezondheid (1), je slaap (2), de stress in je lichaam (3) en de aanmaak van testosteron (4)?

Alcohol en gezondheid (1)

Alcohol en je gezondheid, hoe zit het daarmee? Tot voor kort heerste het idee dat dagelijks twee of drie glazen alcohol (zeker wijn) goed was voor de gezondheid. De Gezondheidsraad scherpte in november 2015 haar advies echter aan. Hun advies: helemaal geen alcohol drinken.

Psychiater René Kahn maakte lange tijd onderdeel uit van de Gezondheidsraad. In 2016 schreef hij een boek over de effecten van alcohol op de gezondheid, met als titel ‘Op je gezondheid’ [link onderin]. Hij pleit voor de invoering van anti-alcoholbeleid. Volgens hem is alcohol drinken net zo schadelijk als roken. 

Hersenen

Alcohol is niet goed voor je hersenen. Na het drinken van 1 à 2 glazen alcohol, werken je hersenen al minder goed dan normaal. Wekelijks meer dan 25 glazen alcohol drinken, leidt daarnaast tot risico op hersenbeschadiging [link onderin].

Als je jarenlang teveel drinkt, kan dit leiden tot onherstelbare hersenschade. De meest ernstige vorm hiervan is het Korsakov syndroom. Het syndroom wordt soms voorafgegaan door de ziekte van Wernicke. Korsakov is een ernstige vorm van hersenschade en wordt gekenmerkt door geheugenstoornissen. 

De oorzaak van het Syndroom van Korsakov is een ernstig tekort aan vitamine B1. Dit ontstaat door het te langdurig en te veel drinken van alcohol in combinatie met slechte voeding.

Lichaam

Naast schade aan de hersenen, kan teveel alcohol drinken ook schade aanbrengen in de rest van het lichaam, zoals in de lever (#1), het hart en de vaten (#2) en in de vorm van kanker (#3).

#1 Lever. De lever speelt een belangrijke rol in het zuiveren van het lichaam en het afbreken van schadelijke stoffen, zoals alcohol. Te veel drinken kan leiden tot aandoeningen zoals leververvetting en levercirrose. Daarbij sterven gezonde levercellen.

#2 Hart. Overmatig alcoholgebruik kan leiden tot hart- en vaatziekten, zoals hartritmestoornissen en hersenbloedingen. 

#3 Kanker. Zware drinkers hebben verhoogde kans op kanker in de lever, borsten, slokdarm en in de dikke darm. 

Alcohol en slaap (2)

Door alcohol lijk je beter te kunnen slapen. Daar komt ook de term slaapmutsje vandaan: een alcoholisch drankje voor het slapen gaan. In eerste instantie klopt dit ook. Alcohol heeft een verdovend effect, waardoor je makkelijker inslaapt. Maar alcohol heeft ook een negatieve invloed op je slaap [link onderin].

Alcohol: beter in slaap vallen, maar halverwege de nacht eerder wakker

Halverwege de nacht moet je lichaam namelijk omgaan met lichte ontwenningsverschijnselen. In de tweede helft van je slaap, slaap je dan vaak lichter en word je vaker wakker.

Onderzoekers in Japan hebben daarnaast ontdekt dat alcohol je hartslag vertraagt. Dit schijnt de kwaliteit van je nachtrust negatief te beïnvloeden. De genezende werking van slaap wordt bij regelmatig gebruik van alcohol ook minder.

Kortom, om lekker te slapen kun je beter geen alcohol drinken.

Alcohol en stress (3)

Wetenschappers van de Universiteit van Chicago hebben onderzocht dat er een wisselwerking is tussen alcohol en stress in ons lichaam. Onderzoek toonde aan dat alcohol de wijze waarop het lichaam met stress omgaat verandert.

Door het drinken van alcohol komt het hormoon endorfine vrij. Dit zorgt voor een ontspannen gevoel na een aantal alcoholische consumpties. Door het drinken van alcohol ontstaat er ook fysieke schade in het lichaam. Hiervoor komt het hormoon cortisol vrij [link onderin].

Dat alcohol drinken zorgt voor ontspanning, heeft dus ook een fysiologische reden. Het is niet alleen ingebeeld of ingeprent door films en de media. Ik drink graag een glas wijn of bier op vrijdag na een week werken. Of als een soort van ‘beloning’ na een belangrijk project of een zware dag. 

Is dat ook zo voor jou?

Alcohol en testosteron (4)

Het niveau van het hormoon testosteron in je lichaam is belangrijk. Testosteron wordt ook wel het mannelijk geslachtshormoon genoemd, maar vrouwen hebben ook testosteron nodig. Testosteron is onder meer van invloed op je energieniveau, je libido en spiergroei.

Als je lichaam de alcohol moet verwerken, dan komt ethanol vrij. Het verwerken van ethanal verlaagt het aantal NAD enzymen. NAD staat voor ‘nicotinamide adenine dinucleotide’. NAD speelt een belangrijke rol bij de productie van testosteron. 

Een andere reden is dat meer cortisol wordt aangemaakt bij het drinken van alcohol (zie #3). Cortisol heeft een negatieve invloed op de aanmaak van testosteron.

Deze omweg laat dus zien dat (te veel) alcohol drinken een negatieve invloed heeft op de aanmaak van testosteron in je lichaam. Een tijd lang heb ik samengewerkt met een jongen die op hoog niveau deed aan wielrennen. Hij dronk nooit alcohol op de vrijdagmiddagborrel, onder meer om deze reden.


Oké, dat is de theorie. Ik dronk een maand geen alcohol. Wat was mijn ervaring?

Maand geen alcohol ervaring

Nu drink ik af en toe een wijntje of een biertje. Sommige weekenden of avonden veel meer, maar in het algemeen ben ik een gematigde drinker. Toch ben ik benieuwd of ik het kan volhouden. Net als koffie, is alcohol in onze samenleving een gewoonte geworden.

Ik ben benieuwd of na een maand geen alcohol verschil merk in mijn gezondheid, nachtrust en stress.

Dit is wat ik heb ontdekt. De resultaten? Ik slaap beter en ben alcoholvrij bier gaan waarderen.

Gezondheid en stress

De effecten van alcohol of het ontbreken daarvan op mijn gezondheid en stress heb ik niet goed kunnen meten. Opvallend is wel dat ik in mijn alcoholvrije maand twee keer last had van een buikgriepje. Toeval? De stress was voor mijn gevoel ook minder dan de vorige maand, maar dat komt ook omdat het zomer is.

Op een terras in Utrecht. Links normale Wieckse Witte , rechts de alcoholvrije variant

Op een terras in Utrecht. Een van de twee bieren is de alcoholvrije variant.

Nachtrust beter zonder alcohol

In de maand juni (met alcohol) en de maand juli (zonder alcohol) heb ik mijn slaap gemeten met de smartphone applicatie ‘Sleep as Android’. Deze app leg je naast je kussen.

De app meet de trillingen die de telefoon oppikt. Daarmee bepaalt hij hoe lang je geslapen hebt en hoeveel procent je in diepe slaap was. In de ochtend kun je zelf nog een waardering geven aan je nachtrust, door het aantikken van maximaal vijf sterren. [link naar hoe ik mijn slaap meet, staat onderin]

Met alcohol. In juni sliep ik gemiddeld 7 uur en 37 minuten per nacht. Mijn waardering voor mijn nachtrust die maand was 2,6 (op een schaal van 1-5). Zonder alcohol dan. In juli sliep ik gemiddeld 7 uur en 45 minuten per nacht. Mijn waardering voor mijn nachtrust was iets hoger: 2,72 (op een schaal van 1-5).

De resultaten staan in de onderstaande tabel.

Maand Aantal uren Waardering
Met alcohol 7 uur en 37 minuten 2.6
Zonder alcohol 7 uur en 45 minuten 2.7

Conclusie: ik slaap beter en voel ook dat ik beter slaap (natuurlijk wel met alle mitsen en maren die zo’n zelfstudie met zich mee brengt, maar toch).

Reacties op geen alcohol

Het niet drinken van alcohol voor een week, een maand of langer, doen steeds meer mensen. Ik las een keer deze quote in de krant. Ik vond het wel treffend. 

“In het kader van zelfonderzoek dronk ik dertig dagen geen glas en ontdekte dat het verantwoorden aan anderen meer moeite kostte dan het niet-drinken zelf.”  

Als je (een tijdje) geen alcohol drinkt, dan moet je je wel vaak verantwoorden tegenover andere mensen. Alcohol drinken maakt echt een belangrijk onderdeel uit van onze cultuur. Daarover verbaas ik me weleens. Het valt me vooral op wanneer ik naar televisieseries of films kijk. Daarin zie je continu de hoofdrolspelers bier of sterke drank drinken.


Dry January

Misschien heb je wel eens van Dry January (#dryjanuary) gehoord. Dit is een initiatief dat is gestart in Engeland. Na de feestdagen met Kerst en Oudjaarsdag, ga je in de maand januari geen alcohol meer drinken.

Dit initiatief begon in 2011. Toen was Emily Robinson aan het trainen om een halve marathon te lopen. Ze besloot om in januari geen alcohol te drinken. Dit werd opgepikt door Alcohol Concern, een organisatie die alcoholgebruik probeert tegen te gaan. Een jaar later werd de campagne Dry January gelanceerd [link onderin]. In 2016 deed 1 op de 6 Britten hieraan mee.

Ze pakken het wel slim aan. Je kan op de website van Dry January berekenen hoeveel het niet drinken van alcohol scheelt voor zowel je portemonnee, als ook voor je taille. De laatste jaren wordt Dry January ook steeds meer opgepikt in Nederland; onder meer door rapportages op websites, in magazines en in televisieprogramma’s.

Mijn mening

Zelf vind ik het een positieve ontwikkeling. Zoals ik al eerder schreef, is het drinken van alcohol op zichzelf geen groot probleem. Al zou helemaal geen alcohol drinken nog steeds het allerbeste zijn voor je gezondheid. Een initiatief zoals Dry January zorgt ervoor dat meer mensen zich bewust zijn van hoeveel ze eigenlijk normaal drinken.

Vaak staan ze er niet bij stil, net zoals ik me een lange tijd niet heb gerealiseerd hoeveel ik per week eigenlijk dronk. Maar uiteindelijk geldt hierbij wel dat een blijvende gedragsverandering het meeste effect heeft op de lange termijn. Als jij jezelf op 1 februari om 0.01 uur helemaal volgooit met sterke drank, dan vergooi je het effect van een maand lang helemaal niets drinken.


Nu dan?

Mijn conclusie: ik ging beter slapen, ik werd me bewuster van de rol van alcohol in mijn leven (en de rol in onze cultuur) én ik heb alcoholvrij bier ontdekt [links onderin].

Het is alweer een tijdje geleden dat ik het experiment deed om een maand geen alcohol te drinken. De eerste keer was in 2013, maar sindsdien doe ik het standaard één of twee keer maand. Soms doe ik het in januari (#dryjanuary), maar ook weleens in een andere maand in het jaar. Ik vind het een goede reden om aan mezelf te bewijzen dat ik alcohol niet nodig heb ik mijn leven.

Naast de 1 à 2 maanden per maand dat ik geen alcohol drink, ben ik in de andere maanden bewuster van de voor- en nadelen van het drinken van alcohol. Ik neem veel vaker alcoholvrij bier als ik bij vrienden of uit eten ben. Gemiddeld drink ik 2 tot 3 keer per maand nu een glas alcohol, en ik voel me daar prima bij.


Meer lezen

Daarnaast heb ik andere artikelen geschreven die misschien interessant voor je zijn:

Dit zijn externe links die ik heb gebruikt:

  • Boek Op je Gezondheid
  • Onderzoek naar alcohol drinken en hersenschade: bron
  • Onderzoek naar effect alcohol op slapen: bron
  • Onderzoek naar cortisol en endorfine na drinken alcohol: bron
  • Website Dry January

Wat doe jij? Drink je (af en toe) ook bewust geen alcohol? Hoe bevalt dat? Laat een reactie achter, dat vind ik leuk!

Comments

  1. Zelf ben ik bijna 2 maanden geleden gestopt met alcohol en dit is het meest succesvolle experiment ooit voor mij, heb het daarom ook verlengd tot een jaar. De voordelen zijn eindeloos. Succes!

    1. Ik drink nu ook al een half jaar geen alcohol meer. Ik ben het er mee eens, de voordelen zijn eindeloos! Ik voel me veel fitter, slaap veel beter en ik ben een aantal kilo’s kwijt. 🙂 Ook kun je centjes opzij zetten die je normaal uitgeeft aan de alcohol. 🙂

  2. Author

    Dank voor je reactie. Tot nu toe is het minder moeilijk, dan een maand geen koffie. Ik heb wel het idee dat ik fitter ben en beter slaap. Nu nog mijn vermoedens controleren met metingen over mijn slaap.

  3. Pingback: De lekkerste alcohol vrije biertjes - Project: leven

  4. Pingback: Een maand geen alcohol. Mijn ervaringen - Project: leven

  5. Pingback: Wat is het nut van een 30 dagen uitdaging? - Project: leven

  6. Hoi heb het ook gedaan maand geen drank en nu drink ik een stuk minder ondanks ik n net mijn vriedin kwijt ben en daar veel moeite mee heb ga ik me daar niet in bedrinken wat ik daar voor denk ik wel had gedaan .ben er sterker van geworden

  7. Ik heb jaren wijn gedronken, te veel wijn. UIteindelijk dronk ik 2 flessen per dag en enkele biertjes. Ik ben ermee gestopt, ik drink soms nog een biertje, maar niet. Ik voel me vrijer, blijer, en een aantal ongemakken zijn meteen verdwenen. Ik slaap rustiger, en zonder zweten, mijn moeilijke darmtransit is plots genormaliseerd, maar zware stoelgang idem dito, aambeien als voor de zon verdwenen… leve dit blije leven !

  8. Beste Peter,

    Je bericht is alweer van een paar jaar geleden, maar dat maakt ‘t natuurlijk niet minder actueel. Tijdelijk stoppen is altijd een goed idee, al was ‘t alleen maar omdat een mens vaak meer drinkt dan ie denkt…Tien dagen geleden ben ik zelf aan een 30 dagen zonder alcohol begonnen. Ik hou ‘t bij in dit weblog; https://30dagenzonderalcohol.wordpress.com/
    Succes met je site!
    Vriendelijke groet,

    Erwin

  9. Pingback: Dag 10 – 30 dagen zonder alcohol

  10. Pingback: 30 dagen zonder alcohol: dag 10 – 30 dagen zonder alcohol

  11. Pingback: 30 dagen geen alcohol: dag 10 | 30dagengeenalcohol

  12. Mooi artikel, Peter. Wij zijn op 1 januari dit jaar gestopt met het drinken van alcohol van maandag tot en met donderdag. Wij dronken voorheen minstens 3 alcoholische dranken per avond, waarvan 1 zwaar alcoholisch. In plaats daarvan drinken we nu ‘s avonds thee en water bij het eten. Wij slapen allebei stukken beter én vaster tot en met de wekker aan toe. Overdag voelen wij ons zeker fitter en alerter. In ons geval klopt de theorie dus ook! Bedankt!

  13. Beste Peter,

    Ik ben sinds vorige week begonnen aan een 30 dagen zonder programma en ik vind het heerlijk. Net als vele anderen slaap ik beter en voel ik me fitter. Heerlijk!!

  14. Ik wil in maart geen alcohol drinken en kijken wat dit met mijn lichaam doet. Wat minder koffie zou ook niet verkeerd zijn…..maar eerst deze maar eens volbrengen.

  15. Ik ben ook begonnen met een maand geen alcohol. Zit nu in mijn tweede week en merk nu al dat ik er niet meer naaruit kijk. Misschien trek ik het hierna wel door maar 3 a 6 maandjes. Ik denk dat je dan pas echt het verschil merkt.

    1. Ik had al eens gelezen een paar weken geleden wat de voordelen zijn van geen alcohol meer. We dronken eigenlijk bijna dagelijks wel een biertje ( duitse halve liters ) , of glas wijn.

      Per 1 januarie heb ik mij voorgenomen geen alcohol meer te drinken, ik drink nu meer thee , en overdag ook geen koffie , maar water.

      Ik ben ook benieuwd wat dat doet voor mijn lichaam en conditie . Ik wil dit niet een maand, maar echt volhouden

  16. Hoi, Het is makkelijker om helemaal geen alcohol te drinken dan proberen met mate te drinken ! Met name in gezelschap ,je glas wordt dan toch steeds weer bijgeschonken en mensen doen flauw wanneer je niet drinkt.Ik heb zelf minder zin om uit te gaan of ik blijf maar even want hoeveel glazen bronwater of zoete limo kan je drinken ? Ik heb nog geen goed alternatief gevonden.

  17. Ik doe nu een alcohol pauze van 40 dagen. Ik doe dat omdat ik het niet goed meer onder controle had. Daarme viel ook het genieten weg. Ik kan het iedereen aanraden, het is namelijk niet echt moeilijk. Je krijgt een andere kijk op het drinken van alcohol. Vooral als je zelf nuchter bent, en anderen ziet drinken. Moeilijker lijkt me om straks weer eens een biertje te doen, zonder de controle te verliezen. Met wat drank in je lijf, maak je niet altijd de beste beslissingen..

  18. ik ben nu ook 3 weken bezig en voel me stukken beter ik dronk wijn, een stevig glas zal ik maar zeggen, laatst werd ik nog door een vriendin gevraagd een borrel (jonge jen.)mee te drinken omdat we zo moesten lachen, zij zei neem nou anders is ons niveau (zij had al een borrel op) zo verschillend, ik bleef nee zeggen en dacht erover na om boos te worden want zij weet dat ik er een groter probleem mee heb gehad, ze zei ook nog “of je nu drinkt of over 2 weken” tsssss eigenlijk wilde ik boos worden en weggaan maar heb dat niet gedaan en dacht: ben je nou zo dom??? Nu dus 3 weken verder ben ik best wel een beetje trots op mezelf, ik heb er geen zin aan en hoop dat dit gevoel nog lang blijft en inderdaad, fitter, beter eten en wat afgevallen

  19. Hallo!

    Ik drink nu al 24 dagen niet meer.
    K merk van mezelf dat ik idd beter slaap en me beter, ik lust altijd wel een biertje, en als het gezellig is.. kon ik makelijk teveel drinken. Dat gebeurden dan ook zeer regelmatig, k vind uitgaan nog steeds leuk! Maar idd wat ik al eerder las, het uitleggen dat je niet meer drinkt is lastiger dan het doen. Maar het is zeker een aanrader!

  20. ik doe nu voor de tweede keer een alcoholvrije maand, in maart deed ik dat ook al. Ook nu ondervind ik maar weinig voordelen. Ik slaap niet beter, ben niet echt veel helderder, val niet af, bloeddruk blijft torenhoog, etc. Heb wel wat minder maagklachten. Ik doe het vooral om mijn lever even rust te geven, maar zie er naar uit om volgende week weer te beginnen. Ben ooit ruim 4 jaar kang gestopt. Ook toen waren de voordelen niet erg groot, ik was alleen wel minder depressief en heb een hoop geld overgehouden, de enige voordelen. Moeite met anderen die vragen waarom je niet drinkt heb ik altijd gepareerd met de tegenvraag waarom zij wel drinken. Alle redenen die dan genoemd worden kunnen moeiteloos worden gepareerd. Ik drink al 45 jaar lang, mn wijn en port en ik denk dat ik dat maar blijf doen, wordt het leven toch net iets aangenamer.

  21. Ik drink op dit moment reeds 6 weken geen alcohol. Ik stop per jaar 2 maanden verspreid over het jaar. Ik ben geen grote drinker maar zeker wel een gezelligheidsdrinker.
    Ik doe het omdat ik het gezond vind voor zijn lijf, hoewel ik er niet van afval, eerder slechter dan beter slaap en niets merk van fitter zijn. Ik weet echter als medicus dat het zeker goed is voor hart en bloedvaten en bovendien daalt je LDL. Ook je lever krijgt behoorlijk meer rust en kan zich ‘resetten ‘. Het is dus zeker aan te raden!
    Ik pak juist andere maanden dan de ‘goede voornemen- maand’ januari; meestal febr of mrt en okt of nov.
    Succes!

  22. hallo iedereen,

    Ik zou jullie graag willen vragen of jullie mij misschien wat tips kunnen geven om mij te helpen om de stoppen met alcohol te drinken. Ik heb namenlijk 1001 redenen om te stoppen maar ben bang dat ik er niet ga geraken. Ik ben een student van 21 jaar en zou er graag helemaal mee stoppen. Het probleem hiermee is dat ik bekend sta voor iemand dat heel veel uitgaat en heel veel drink. Als ik dan aan een vriend of vriendin zeg dak ik wil stoppen met drinken, zeggen ze dat ik dit nooit ga kunnen volhouden. Zouden jullie mij jullie tips kunnen geven zodat ik er kan geraken? Ik ben namenlijk ook een boek beginnen schrijven om deze ervaring op ter schrijven zodat dit mij kan helpen. Ik zou dit boek dan ook willen publiceren als ik er geraak.

    1. Hi Charlotte,
      Bedankt voor je reactie. Dapper ook 🙂
      Je kunt eens kijken bij dit artikel: .
      Daar heb ik een paar methoden, strategieën en tactieken beschreven.
      Succes,
      Peter

  23. Ik zie echt geen significant verschil in aantal uren slaap en waardering tussen wel en niet alcohol. Vanwaar dan die eufore conclusie?

    1. Hi Lucy,
      De totale uren slaap is wel verschillend, als ook de waardering (al is dat verschil kleiner).
      Ik zal mijn artikel aanvullen met een nieuw experiment die ik heb gedaan met een betere slaaptracker. Daarin zag ik significante verschillen in onder meer percentage diepe slaap en tijd die het duurt om in slaap te vallen.
      Peter

  24. Ook ik doen nu even een tijdje niet drinken, ben al begonnen op mijn 17 de ,en heb ooit iets aan mijn lever gehad.Verschillende relaties kapot gegaan door de drank.Maar ik ben een gezelligheidsdrinker .Ik heb buiten de deur geen rem , dus kan dan makkelijk veel drinken op een avond .Ik vind het heel lastig omdat de omgeving je kent als iemand die geniet van een goed glas wijn, overal vooral in de zomer op elk terras wijntje hier en wijntje daar terwijl ik weet dat het niet goed is.

Leave a Comment