DNA test 23andme

DNA test doen: kosten, ervaringen, 4 voordelen & nadelen

In Artikel, Gezondheid by Peter10 Comments

DNA test doen? Wat zijn de kosten? Wat is mijn ervaring met 23andme DNA test in Nederland? Wat heb je er aan (4 voordelen)? Wat zijn risico’s (4 nadelen)?

Ik liet mijn genen analyseren door 23andme (Verenigde Staten) en Omnigen (Nederland). Waarom zou jij je DNA willen laten analyseren? Wat heb je er aan? Wat zijn de kosten? Hoe werkt het? Ik zocht het voor je uit. Alles over DNA test doen!

DNA test doen

DNA test kun je doen bij 23andme. Na de human genome project [link onderin] werd in 2006 in California (Verenigde Staten) het bedrijf 23andme opgericht. De naam van het bedrijf staat voor de 23 chromosomen paren in een menselijke cel. Ze hebben het analyseren van de genen van mensen gecommercialiseerd. Hiervoor gebruiken ze technologie van Illumina [link onderin]. 

Ik nam een video op over hoe een DNA test doen werkt:

Video over het doen van een DNA test

DNA test Nederland

De volledige DNA volgorde van mens kent ongeveer 3 miljard basisparen van de A, C, T en G moleculen. Bij elk mens ziet dit er ongeveer hetzelfde uit, alleen verschillen we op ongeveer 10 miljoen plaatsen van elkaar met een van de vier moleculen. Dat wordt ook wel een single nucleotide polymorphisms (SNP) genoemd, wat weer de basis vormt van de analyses die 23andme uitvoert [link onderin]. 

23andme ervaringen Nederland

Hoewel 23andme een bedrijf is uit de Verenigde Staten, kun je de test ook in Nederland bestellen. Je spuugt in een buisje (daarover verderop meer) en dat buisje gaat naar de Verenigde Staten. 

Je DNA string wordt door een computerchip geanalyseerd. Hierbij kijken ze niet naar de volledige set aan genen – deels omdat het qua computerkracht (en daarmee de kosten voor de consument) niet uit kan.

Maar ook deels omdat ze alleen maar mogen kijken naar geassocieerde populaties. Als het om echte ziektebeelden gaat, mag 23andme daar geen uitspraken over doen.  Je krijgt dus geen volledig overzicht van alle DNA in je lijf. 

DNA test korting

Naast 23andme kun je ook een DNA test doen door een Nederlands bedrijf. In Rotterdam zit het bedrijf Omnigen. Ik heb een kortingsactie met Omnigen afgesproken. Met de code PROJECTLEVEN110 krijg je 7,50 euro korting op het doen van een DNA test bij Omnigen. 

Bestel je test bij Omnigen hier (en gebruik de code PROJECTLEVEN110)

DNA test prijs 

Het uitvoeren van de DNA analyse met 23andme werkt best simpel. Je bestelt via internet een testkit. De prijs voor deze DNA test is momenteel 149 dollar. Je kan betalen met onder meer creditcard en PayPal. 

Heb je betaald? Je testkit krijg je na ongeveer een of twee weken thuisbezorgd. Op de kit staat een code. Je moet de kit eerst online registeren waarbij je de code moet invoeren en andere informatie over jezelf zoals leeftijd en geslacht. 

Vervolgens moet je speeksel in een testbuisje spugen. Daarvoor mag je voor minimaal 30 minuten niets eten of drinken. Je moet best wel wat speeksel verzamelen. Ik was er zelf ongeveer 20 minuten mee bezig. Daarna sluit je het testbuisje, waarna een ander vloeistof bij je speeksel komt. Dat vloeistof zorgt ervoor dat het speeksel met de genetische informatie goed bewaard blijft.

23and me dna test

De testkit van 23andme

DNA test kosten

Behalve de 149 dollar zijn er verder geen kosten verbonden aan het doen aan de test. Qua tijd kost het je ook niet veel.

Na de eerder beschreven stappen stop je het testbuisje in een afgesloten zakje. Dat zakje doe je weer in een doosje. Dit doosje kun je kosteloos versturen naar het laboratorium in de Verenigde Staten. 

Hierna duurt het ongeveer 4 weken voordat je een email krijgt dat de resultaten van je DNA analyse op je online account staan. Door in te loggen kun je de resultaten bekijken. Wat zijn die resultaten dan? In grote lijnen is het een genetische stamboomanalyse en een genetisch profiel. Alleen in Engeland en Canada krijg je daarbij nog een gezondheidsrapport met bijvoorbeeld genetische risicofactoren en erfelijke aandoeningen. 

Daar wacht ik nu nog op. Als ik de resultaten binnen heb, dan plaats ik een update in dit artikel.

DNA test afkomst

“Je bent je DNA”. Maar is dat wel zo? De resultaten van genetische testen halen regelmatig het nieuws. Zo kan het stukje Neanderthaler DNA dat nog in je lijf zit, invloed hebben op rookverslaving en depressie [link onderin]. Of wordt de mate waarin jij een ochtend of een avondmens bent, bepaalt door je DNA [link onderin].

Je bent je DNA. Maar is dat wel zo?

Dus als je vriend of vriendin boos op je is, omdat je ‘s ochtends je bed niet uit kan komen? Geef dan de schuld aan je genen.

Dat is natuurlijk allemaal grappig en onschuldig. Maar 23andme is niet voor niets al een keer teruggeroepen door de FDA. De FDA sommeerde 23andMe in 2013 met een deel van de rapportage te stoppen, omdat het bedrijf doet alsof de test ziekten kan diagnosticeren, terwijl dat niet bewezen is.

ervaringen genetische test

Mijn voorouders kwamen uit het Verenigd Koninkrijk en Scandinavië


Wat komt er uit mijn DNA test? Daarvoor heb ik 3x een analyse gedaan. De 1e is de gegevens die 23andme geeft. De 2e is een uitvoerigere analyse met Promethease op mijn ruwe DNA set. De 3e is de analyse van Omnigen.

Hieronder volgt dus eerst mijn analyse met 23andme.

23andme DNA test

Wat zijn de resultaten van mijn 23andme DNA test? Ik heb mijn speeksel naar de Verenigde Staten gestuurd. Het verwerken van mijn spuug en de analyse duurt even.

Na een week of 4 kreeg ik een email dat de resultaten klaar waren. Je krijgt dan geen map of papieren toegestuurd. Je kan simpelweg inloggen op 23andme.

De resultaten kun je onderverdelen in 2 categorieën.

  • Leuk (waar komen mijn voorouders vandaan en hoeveel Neanderthaler DNA heb ik)
  • Interessant (waar loop ik extra risico op basis van mijn genen)

Om met leuk te beginnen. Je kan zien van welke landen je DNA afkomstig is. Dit zijn dan plekken waar mijn voorouders en nog verdere voorouders allemaal hebben geleefd. Zowel aan mijn vaderskant als aan mijn moederskant.

Zoals je kan zien ben ik behoorlijk Europees (99,9%) met de nadruk op het Verenigd Koninkrijk (26,2%) en Scandinavië (24,7%). Voor 0,1% ben ik afkomstig, om het zo maar te zeggen, uit een land in Afrika onder de Sahara. 

Een andere leuke gimmick is dat je kan zien hoeveel Neanderthaler DNA je nog in je hebt. In vergelijking met de gemiddelde klant van 23andme heb ik een tiende procentpunt minder Neanderthaler DNA in mij zitten. Er schijnen behoorlijk wat theorieën te zijn over het Neanderthaler DNA. Het schijnt dat mensen met meer van dat soort DNA een andere lichaamsbouw hebben. 

23and me analyse test

Ongeveer 2,6% van mijn DNA is afkomstig van Neanderthalers

DNA analyse etniciteit 

Leuk natuurlijk, weten hoeveel procent een oermens nog in je zit of te weten waar je voorouders allemaal vandaan komen. Wat je etniciteit is op basis van je genen. Dat vond ik zelf niet de meest interessante bevindingen. 

Het meest fascinerende van de 23andme analyse zijn de indicatoren voor gezondheid, zowel kenmerken als risico’s.

  1. Kenmerken
  2. Risico’s op ziektes

#1 Kenmerken. Volgens de analyse heb ik blond haar (ja, dat klopt redelijk), blauwe ogen (klopt ook redelijk), ben ik lactose tolerant, heb ik snelle stofwisseling en verbrand ik cafeïne heel snel. 

Nou, over dat laatste twijfel ik zelf een beetje. Ik moet ‘s avonds geen koffie drinken, dan lig 3 uur nadat ik op bed ga nog steeds met mijn ogen open naar het plafond te staren. 

Bij elk kenmerk geven ze met sterretjes aan wat de inschatting is van de zekerheid. Bijvoorbeeld het kenmerk dat ik waarschijnlijk sneller de zweetlucht van andere mensen kan ruiken en dat ik een beter (dan gemiddeld) geheugen heb.

#2 Risico’s. Je krijgt ook terug op welke ziektebeelden je meer risico loopt op basis van je genen. Bij mij wijkt op 11 bekende genetische risico’s dit niet af van het gemiddelde.

Met één uitzondering. Ik heb een verhoogd risico op Rhizomelic Chondrodysplasia Punctata Type 1 (RCDP1). Een nare ziekte die invloed heeft op je botten, groei en cognitie. Om echt de diepte in te gaan, ik heb een zogenaamde L292X mutatie in de PEX7. 

Dit is niet erg. Voor mij dan – ik kan deze mutatie wel doorgeven naar een volgende generatie. Gelukkig blijkt dat maar 1 op de 100.000 baby’s met de ziekte wordt geboren. Dat ik dit verhoogde risico heb, maakt me niet onrustig.

Naar mijn idee is er ook niet direct iets in mijn leven of leefstijl dat ik hierom zou moeten wijzigen. 

DNA analyse

Overzicht van mijn kenmerken

 


Later heb ik nog uitgebreider naar mijn DNA resultaten gekeken via Promothease. Dit is mijn 2e analyse. Wat betekent het voor wat ik moet eten, hoe ik moet sporten en op welke ziekten ik veel risico loop? Kortom, wat betekent je DNA voor je leefstijl?

De resultaten van mijn DNA test

Wat voor invloed hebben je genen op leefstijl? Of andersom? Moet ik mijn leefstijl zoals voeding en training aanpassen op basis van mijn genetische data? Genen en DNA testen krijgen steeds meer aandacht in de media en wetenschap. Zo wordt er onderzoek gedaan naar de relatie tussen overgewicht en genen. Er zijn bedrijven die diëten ontwikkelen op basis van je genen.

Een aantal voorbeelden. Je schijnt deze genen te kunnen hebben. 

  • een ‘verzadigdheid gen’ (MC4R)
  • een ‘vet verbrandingsgen’ (FTO)
  • een ‘verslavingsgen’ (DRD2)

Kortom, staan je genen net verkeerd? Dan heb je meer aanleg om overgewicht te krijgen [link onderin]. Het is ook weer niet zo dat je kan zeggen: “Ik heb nu eenmaal dikke botten” of “Het zit in de familie”. Mijn visie is zoals ik die hoorde op de Biohacker Summit in Londen: “Your genes load the gun. Your lifestyle pulls the trigger”.

“Your genes load the gun. Your lifestyle pulls the trigger”.Mehmet Oz

Dat jij weet hoe jij genetisch in elkaar zit, is volgens mij de toekomst. De uitkomst van je leven staat echter niet vast. Hoe jij die informatie over je DNA gebruikt, dat is interessant. Door aanpassingen in je leefstijl (zoals voeding, slaap, stress en training) kun je de expressie van die genen aan en uit zetten. Dit is epigenetica. 

DNA Dieet

Er is niet één standaard voor wat je moet eten en drinken om gezond en slank te blijven. Dit blijkt uit een onderzoek uit Israël onder 800 proefpersonen [link onderin]. De kern van het onderzoek is dit: 

  • Hormonen zijn van grote invloed zijn op je gezondheid en gewicht.
  • Zeker insuline. Kort door de bocht: het is goed en gezond voor je om een gelijkmatige insuline niveau te hebben gedurende de dag. 

Het blijkt echter dat de insuline aanmaak tussen personen verschilt. Als ze hetzelfde eten! Dit kan onder meer komen door de samenstelling van je darmbacteriën. Een link naar mijn test van darmbacteriën staat onderin het artikel.

Een andere factor kunnen je genen zijn. Volgens de onderzoekers is de toekomst daarom voor geïndividualiseerde diëten. Eten volgens je genen. 

genen analyse

Mijn ruwe data in 23andme

Genen en leefstijl

In de onderstaande paragrafen kijk ik naar een aantal onderdelen van mijn leefstijl. Hiervoor gebruik ik de genetische dataset van mijn 23andme analyse. Dit kun je zowel bekijken in 23andme zelf, als exporteren en inladen in andere applicaties.

Ik heb gekeken naar:

  1. training
  2. afvallen (met welk type training)
  3. gezondheid
  4. persoonlijkheid

Zoals ik al eerder schreef: dit is een vakgebied waar veel verwachtingen zijn en dat zich razendsnel ontwikkelt. Nog een disclaimer: je moet de resultaten niet gebruiken als medische diagnose. Dat je ergens een verhoogde kans op hebt, betekent niet dat je het krijgt (of hebt).

In 23andme krijg je niet zoveel informatie over je kans op ziektebeelden. Daarnaast mag 23andme niet alles analyseren. Als je hier toch meer over wil weten, dan kun je de ruwe data laden in andere applicaties. Ik deed dat bij Promethease en Genetic Genie. Links staan onderin dit artikel. 

Genetic Genie is gratis. De kosten voor Promethease zijn 5 dollar. Ik heb vooral Promethease gebruikt. Je krijgt een mooi dashboard van je resultaten. Hoewel het dashboard er in het begin intimiderend uit ziet, kon ik me er toch snel een weg in vinden.

Een voordeel van Promethease is dat je kan doorklikken naar SNPedia als je meer wil weten over een bepaalde gen of SNP. SNPedia is een soort Wikipedia voor informatie over genen en SNP’s. 

1 Training DNA

Hoe moet je trainen op basis van je genen? Ben je een sprinter? Een duursporter? Krijg je snel spieren of juist langzaam?

Rondom training en sport wordt steeds meer bekend over de invloed van je DNA. Soms terecht en soms niet. Zoals Andrew Steele van DNAfit me vertelde: “Je genen zeggen echt niet alles. Maar het kan je wel helpen in het maken van bepaalde afwegingen over je trainingen”.

“Je genen zeggen echt niet alles. Maar het kan je wel helpen in het maken van bepaalde afwegingen over je trainingen”.Andrew Steele (DNA Fit)

Of neem een andere misvatting. Dat ras en huidkleur bepalend zijn. Denk aan zwarte atleten die al jaren lang de sprintnummers in de atletiek beheersen. In de Volkskrant komt hoogleraar Pitsiladis aan het woord. Volgens hem zijn donkere sprinters sneller, omdat de maatschappelijke voorwaarden in Amerika en Jamaica beter zijn.  Het is een sociaal-culturele kwestie. Niet genetisch. 

Goed. Wat heb ik gevonden? Voor mij is nog ontzettend veel te ontdekken, maar 3 dingen pik ik er alvast uit.

  1. Ik ben een mix tussen een sprinter en duursporter
  2. Ik ben niet uitgesproken een duur- of krachtsporter. 
  3. Qua herstelvermogen ben ik gemiddeld.

Om te beginnen met sprinten of duursport. Bij mij kwam er uit dat ik genetische aanleg heb om te sprinten én duursport te doen. Ik heb de CT allelen op de RS1815739 genoom. Mensen met CC hebben meer aanleg voor sprinten. Mensen met TT hebben meer aanleg voor duursport. 

Dit klopt wel aardig met het beeld dat ik van mezelf heb. Bij een gemiddelde training begin ik echt goed te trainen als het wat langer wordt, maar niet té lang. Denk aan 10 kilometer hardlopen of een Metcon bij CrossFit. 

sporten genen

Uit Promethease. Ik ben genetisch gezien een mix tussen een sprinter en duursporter.

Wat heb ik nog meer geleerd? DNAFit heeft in 2016 een algoritme ontwikkeld, waarin ze kijken naar verschillende genen en SNP’s. (bron)

Ze hebben een lijst opgesteld welke genen en allelen voordelen voor duur- of krachtsporters hebben. Neem het enzym ACE (Angiotensin I-converting enzyme). Dit enzym speelt een belangrijke rol in het regelen van je bloeddruk en elektrolyten in je lichaam. Dit is het gen dat rond sport en training het meest is onderzocht.

Meer kracht of meer cardio type?

Als je een DD hebt dan is je lichaam beter afgestemd om krachttraining. Je kracht neemt sneller toe na een training dan iemand met een andere genetische samenstelling. Het nadeel is dat je het risico loopt op een toe hoge bloeddruk tijdens je trainingen. II is juist genetisch beter afgestemd op duursporten. 

Ik heb type AG op RS4646994. Dat is eigenlijk de mix van DD en II. Genetisch gezien kan ik dus allebei niet heel goed (en niet heel slecht). 

Net als met het voorbeeld van sprinten versus duursport, ben ik hier ook gemiddeld. Of laat ik zeggen: ‘all-round’. Dat klinkt beter. 

Herstel dan. Een andere voorbeeld is het IL-6 gen. Dit heeft te maken met hoe snel je herstelt na een zware inspanning. Met de GG versie dan heb je genetisch gezien het grootste herstelvermogen. Dit genotype is in onderzoeken ook gecorreleerd met prestaties in krachttraining

De CC versie heeft genetisch gezien de langste tijd nodig om te herstellen. Mensen met CG zitten daar net tussenin. Zelf heb ik CG op RS1800795. Mijn herstelvermogen is niet heel snel, maar ook niet heel langzaam. 

2 Afvallen

Wat voor type training moet ik doen om af te vallen? Sommige mensen lijken van alles te kunnen doen en vallen af. Gelukkig is dit maar een klein deel van de mensen (12%). De rest (88%) heeft het meeste baat bij korte en intensieve trainingen om af te vallen [link onderin].

Ik ook.

Je kan dit controleren door te kijken naar SNP 4994 in je genetische data. Met de allelen AA en TT dan behoor je tot de kleine groep die met alle type inspanning kan afvallen. Ik heb alleen de allelen CC. Net als de meeste mensen dus. Voor mij werken korte en intensieve trainingen (zoals CrossFit) het beste. 

3 Gezondheid en Genen

Gezondheid en je genen. Dit is de meest spannende en controversiële. Dus ik schrijf het nog maar een keer op: de resultaten die jij zelf uit je genetische data krijgt, dat zijn geen medische diagnoses. Het geeft alleen aan waar je genetisch gezien meer of minder kans op hebt. 

Niemand is perfect, dus voor mij komen er positieve en minder positieve dingen uit. 

Om te starten heb ik een aantal instellingen in Promethease aangepast. Ik wil de belangrijkheid (hoewel dat subjectief is) op minimaal 4 zetten en het aantal referenties op minimaal 10. Dit zorgt ervoor dat je niet alle 20.000 rijen hoeft door te zoeken. 

Net als bij Training geef ik hier een paar voorbeelden om je een indruk te geven wat je met deze data kan. 

Minder positief:

  • meer kans (1,9x) op aandoeningen aan mijn hart (rs1333049)
  • verhoogde kans op ‘hypertrofische cardiomyopathie’ (rs36211723)
  • meer kans (3,5x) op trombose (rs6052)
  • meer kans (7x) om kaal te worden (gs122)
  • meer kans (1,7x) op melanoma (rs910873)
  • meer kans op diabetes type 2 (rs13266634)
  • meer kans op de ziekte van Alzheimer (rs2306402)

Tja, wat doet dit met me? Misschien een beetje ijdel, maar met name dat ik meer kans heb om kaal te worden deed het meeste met me.

Stom, he.

Maar ik schrok ook van de verhoogde kans op ‘hypertrofische cardiomyopathie’ (HCM). Dit is een verdikking van (een deel van) de hartspier. Het gevolg hiervan kan vroegtijdig overlijden zijn bij intense inspanning. Aangezien ik dat veel doe, vind ik deze wel spannend. Gelukkig bleek later bij onder meer een Total Body Scan van Prescan dat mijn hart er goed uitzag en nog prima functioneerde [link onderin].

Verder komen een aantal dingen me bekend voor uit mijn familieverleden: mijn opa (aan mijn vaders kant) is overleden aan een hartaanval en mijn oma (aan mijn vaders kant) had zowel diabetes type 2 als de ziekte van Alzheimer. 

Meer kans om kaal te worden (7x), maar ook minder schade door alcohol

Positief: 

  • minder kans op het krijgen een hartaanval (gs297)
  • minder kans op het ontwikkelen van asthma (rs1837253)
  • beter geheugen (rs17070145)
  • minder schade door alcohol (rs738409)

Dit geeft wel aan dat je de resultaten goed moet interpreteren en met elkaar in samenhang moet zien. Ik heb namelijk meer kans op aandoeningen aan mijn hart op basis van één onderdeel van mijn genoom, maar op basis van een ander onderdeel heb ik weer minder kans op het krijgen van een hartaanval.

Er is daarom niet één gen ergens voor. Het gaat om het samenspel tussen de genen, tussen de genen en de omgeving en je genen en je leefstijl. 

4 Persoonlijkheid 

Wat zeggen je genen over je persoonlijkheid of karakter? In Promethease kun je filteren op verschillende thema’s om te kijken wat de genetische data daarover zegt. 

Ik weet het. Dit is het meest discutabel. Maar daarom ook leuk.

Volgens mijn genetische data heb ik weinig inlevingsvermogen en word ik snel boos.

Ik heb genetische aanleg om snel boos te worden en weinig inlevingsvermogen te hebben.

Boosheid. Op RS6012564 heb ik AG. Dat betekent dat ik meer vatbaar ben voor boosheid. Er is echter maar één wetenschappelijke referentie hiervoor, dus dit neem ik met een korreltje zout.

Inlevingsvermogen. Op RS5376 heb ik AA. Volgens wetenschappelijk onderzoek is dit gerelateerd aan minder inlevingsvermogen dan gemiddeld. 

Mensen die mij goed kennen, die kunnen beoordelen of dit klopt. Susan, mijn vriendin, moest heel hard lachen toen ik het haar vertelde.

Of dat nu over mijn gebrek aan inlevingsvermogen of mijn boosheid ging? Dat weet ik niet. 


Voor de 3e analyse van mijn DNA heb ik de rapportages van Omnigen gebruikt.

DNA test Omnigen

Vrij snel nadat ik mijn tube had opgestuurd naar Omnigen, ontving ik een email met de resultaten. Ik heb twee testen afgenomen, een DNA rapport voor mijn optimale voeding en een rapport over sport. Omnigen geeft aan dat ze de wetenschappelijke literatuur in de gaten houden. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn die betrekking hebben op je genotype, dan sturen ze een email. 

In de rapporten staat ook aangegeven wat de betrouwbaarheid van bepaalde uitspraken is. Dit lijkt enigszins op de methode die Promethease ook toepast. Hieronder heb ik een aantal SNP’s benoemd en opgeschreven wat de resultaten daarvan zijn. 

Voeding

In het rapport over voeding kijken ze naar de aanleg voor overgewicht, de opname van bepaalde vitamines en het gebruik van eiwitten, vetten en koolhydraten. Voor overgewicht kijken ze naar 19 genetische markers. Op basis daarvan berekenen ze de kans. In mijn geval heb ik een licht verhoogde kans op overgewicht, met een BMI factor van 2,27.

Hoe zit het dan met de verhouding van de macro nutriënten? Op SNP rs1801282 (PPARG) heb ik het CT genotype. Hieruit komt naar voren dat ik waarschijnlijk meer aankom van vet dan met koolhydraten. Op basis van mijn genotype AT op SNP rs9939609 heb ik de meeste kans om af te vallen met een gemiddelde inname van eiwitten; zo’n 20% van mijn energie inname. 

Tot slot geeft het rapport ook inzicht in hoe mijn lichaam bepaalde vitaminen en mineralen opneemt. Zoals vitamine C. Op basis van mijn genotype CC op SNP rs33972313 (SLC23A1) blijkt dat ik vitamine C normaal opneem. 

Sport

Op SNP rs4343 (ACE) heb ik de AG allelen. Met die combinatie heb ik een iets verhoogde aanleg om goed te presteren in een zuurstofarme omgeving, zoals de bergen.  Met SNP rs699 (AGT) heb ik het TT genotype. Deze genetische marker heeft onder meer invloed op de spiergroei en de doorbloeding van actieve spieren en de hartspier. Met mijn genotype heb ik minder aanleg voor krachtsport.

Hoe zit het dan blessures? Op SNP rs2073711 (CILP) heb ik het TT genotype. Het eiwit uit dit gen speelt een belangrijke rol voor het behoud van kraakbeen in de ruggenwervels. Bij mij is sprake van een verhoogde bescherming van het kraakbeen tussen de ruggenwervels. 

Een leuke categorie vind ik ‘Motivatie’. Zo kijken ze naar SNP rs10887741 (PAPSS2). Mensen met mijn genotype CT worden vaker geassocieerd met geregeld sporten en een verhoogde intrinsieke motivatie om dit te doen.

Leefstijl

Een andere relevante vraag is wat ik met deze informatie ga doen. In 2016 werd een onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift ‘British Medical Journal’ [link onderin]. De onderzoekers concludeerden dat wanneer mensen de beschikking hadden over hun genetische informatie én kennis over hoe ze dat zouden moeten toepassen, dat ze niet meer dan anderen bereid waren om hun leefstijl aan te passen.

De hoofdonderzoeker vindt dat fascinerend (net als ik trouwens). Ze zegt dat veel artsen en beleidsmakers denken dat mensen met specifieke informatie over hun eigen gezondheidsrisico’s gemotiveerd zijn om hun leefstijl hierop aan te passen. Dit is dus niet zo.

Zelf doe ik dit wel, maar niet zeer uitgebreid. Zo heb ik een Total Body Scan gedaan, waaruit bleek dat de genetische aanleg voor risico’s in mijn hart (nog) niet zichtbaar waren. Verder houd ik er in mijn trainingen rekening mee, in de zin dat ik al eerder CrossFit deed en later bleek dat het genetisch gezien goed bij me past.

Wat betreft de verhoogde kans op kaalheid? Daar kan ik volgens mij weinig aan doen. Ik blijf hopen dat bij mij de kans de goede kant opvalt en dat ik nog jarenlang een mooie haardos blijf houden.


Wat is de impact, wat zegt het en wat is mijn conclusie?

Impact

Je denkt nu natuurlijk: “Dat is allemaal prachtig, dat jij dat van jezelf hebt ontdekt. Maar wat is nu de impact van deze ontwikkelingen?”

Ik ben een menselijk proefkonijn. Daarom vind ik het niet erg om dit bij mezelf te testen en te publiceren. Wat doet het met me? Wat kan ik er mee? Wat voor vragen roept dit bij anderen op? 

Maar ook de bredere impact hiervan. Twee dingen vind ik interessant:

  1. Farmagenetica
  2. Angelina Jolie 

#1 Heel praktisch. De genetische data geeft ook inzicht in hoe mijn lichaam bepaalde stoffen verwerkt en opneemt. Dat is farmagenetica. Een medicijn dat bij mij werkt, kan een heel ander effect hebben dan op iemand anders. Ik heb bijvoorbeeld problemen met ibuprofen, zie de afbeelding hieronder.

genen leefstijl

Op basis van gs191 blijkt dat mijn lichaam waarschijnlijk minder goed bepaalde medicijnen kan verwerken en opnemen, waaronder ibuprofen

#2 Angelina Jolie? Wat heeft die hier mee te maken? Haar naam kwam ook terug in de Biohacking Meetup die ik organiseerde rond DNA hacking. Zij heeft een genetische test gedaan waaruit bleek dat zij een verhoogde kans had op borstkanker.

Dat is het BRCA1 gen (de analyse van deze gen zit niet in 23andme, net als veel meer genen. Er zijn strikte regels wat 23andme mag onderzoeken en wat nog steeds in een ziekenhuis of medische instelling moet gebeuren). Daarop besloot ze om haar beide borsten te amputeren. 

De impact hiervan op de geneeskunde is/wordt immens.

Nu denk je misschien: “Dat is een of andere filmster. Wat heeft dat met mij te maken!”. Ja, dat klopt. Maar ik heb dit onlangs ook in mijn directe omgeving meegemaakt. Genetische testen kunnen dus wel direct invloed hebben op gezondheid. Op leven en dood. 

Als je geïnteresseerd bent in andere toepassingen en gevolgen, zoals privacy, bioterreur en of ik panisch word omdat ik dit nu weet? Dan moet je ook vooral mijn andere stukken lezen. De links staan onderin dit artikel.

NB. Over privacy in relatie met genen gesproken: de foto hieronder is van de Amerikaanse kunstenares Heather deWey-Hagborg die ik sprak op Border Sessions in Den Haag. Zij maakt visualisaties van het gezicht van mensen van DNA dat ze op straat vindt. Denk aan een stuk kauwgom of een uitgedrukte sigaret. Bizar, hé?

dna test afvallen

Werk van Heather deWey-Hagborg

Wat zegt dit?

Ik weet het. Dit is best intens. Wat moet je hier nu mee? Om te starten: een genen test kan je handvatten geven. Het kan je aanwijzingen geven wat je in je leefstijl kan doen om je kans te vergroten om gezond te blijven of om sterker en fitter te worden.

In die opmerking zitten ook een hele rits aan beperkingen. Zoals je met de voorbeelden rond het risico op hartaandoeningen en een hartaanval kan zien, is er meestal niet één gen dat ergens voor staat. Meerdere genen zijn in meerdere en mindere mate van invloed op je lichaam en gezondheid.

Dit is ook de mening van Claude Bouchard. Hij is directeur van het ‘Human genome laboratory’ van het Pennington Biomedical Research Center in Baton Rouge: “Als het gaat om de huidige genetische testen voor sport en fitness, dan hebben ze geen enkele voorspellende waarde”.

In een artikel haalt hij het FTO gen aan, het gen dat ik eerder omschreef als het ‘vetverbranding gen’ [link onderin]. Dit gen is maar één van de honderd die geassocieerd is met obesitas. Wanneer al deze genen met elkaar geanalyseerd worden, dan geven ze een indicatie op de kans op obesitas van ongeveer 3 tot 4%. 

Genen zeggen veel. Maar lang niet alles.

Dat geldt dan ook nog een keer voor de omgeving van de genen. De epigenetica. Dat Daphne Schippers snel kan hardlopen kan in haar genen zitten, maar daarnaast had ze ook haar omstandigheden mee. Als ze was opgegroeid in de toendra in het noorden van Rusland? Dan had ze nog betere genen kunnen hebben dan ze nu heeft, maar dan was ze nooit zo ver gekomen. In haar geval gaat het ook om faciliteiten, opvoeding, voeding, competitie en waarschijnlijk een stuk geluk. 

De mutaties en de expressie van genen gaat trouwens je hele leven door. Het is dus niet te laat om je leefstijl aan te passen. Om daarmee je kans op bepaalde aandoeningen te verkleinen. 

Mijn algemene conclusie? Genen analyse kan je een heleboel inzichten geven. Maar zorg dat je er niet deterministisch van wordt. Of fatalistisch. 

Dat zei ik ook boos tegen Susan: “Zie je nu wel, dat ik er niets aan kan doen dat ik weinig inlevingsvermogen heb!” Dat dus. 

Conclusie

Kortom, wat heb ik nou aan mijn DNA analyse? Het geeft me inzichten in mijn afkomst en mogelijke risico’s. Ik word er niet heel onrustig van. Het fascineert en intrigeert me vooral. Kan ik steeds meer inzichten krijgen als de wetenschap rond DNA zich verder ontwikkeld?

Is het in de toekomst zo dat dit soort testen standaard zijn? Dat de dokter je belt als uit een onderzoek bekend wordt dat ik ergens meer risico op loop? We staan nog aan het begin. Zoveel is wel zeker. 

Dit is ook wat de eerder geciteerde Claude Bouchard aangeeft. Hij doet al ruim 40 jaar onderzoek naar genetische testen: “We hebben ontzettend veel vooruitgang geboekt in de laatste tientallen jaren. We leren om steeds betere vragen te stellen en we hebben steeds betere technologie tot onze beschikking”. Hij geeft wel aan dat er nog veel meer onderzoek gedaan moet worden om valide en betrouwbare uitspraken te kunnen doen.


Spreker DNA test

In december 2017 gaf ik een presentatie over genetica en genetische manipulatie. Hierbij ging het ook over het Human Genome Project en de mogelijkheid die je nu zelf hebt om je genoom in kaart te brengen.

De presentatie kun je hieronder bekijken.

Mijn presentatie over genetica en het doen van DNA testen


DNA test korting

Ik heb een kortingsactie met Omnigen afgesproken. Met de code PROJECTLEVEN110 krijg je 7,50 euro korting op het doen van een DNA test bij Omnigen. 

Bestel je test bij Omnigen hier (en gebruik de code PROJECTLEVEN110)


Leeslijst

Wil je meer weten over DNA testen?

Dit zijn externe links die ik heb gebruikt:

Wat vind jij hiervan? Zou jij je DNA willen laten analyseren? Of heb je het al gedaan?

Comments

  1. Leuk om te zien, ik heb ook zo’n test gedaan.
    Let wel, je voorouders komen niet uit Scandinavië en /of Engeland.
    De personen in Engeland hebben overeenkomsten met jouw voorouders door migratie.
    In het verleden zal er contact zijn geweest tussen Friezen en Scandinaviërs.

    Ook ik ben 0,1% “Sub-Saharan African”. Het lijkt mij eerder een fout dan een spannend verhaal.

    1. Beste Bert,
      Ik vroeg me af of u wat meer weer hoe dna resultaten te interpreteren. Ik deed ook een test voor genealogische doeleinden en sta verstomd van de resultaten. Ik wil dat nu graag op de juiste manier begrijpen en interpreteren. Meer bepaald de etniciteit, daar heb ik wat vragen over.

      1. Hallo Kim,

        Je kunt, net als ik heb gedaan, veel uitleg vinden via internet.
        Ik ben het er mee eens dat er veel meer uitleg bij zo’n test zou moeten komen. Het is nog? GEEN exacte wetenschap. Er is vooraf een “100% Brit/Ier” of “100% Frans/Duits” persoon samengesteld uit een geselecteerde groep die generaties in dat land wonen. Dat lijkt mij nogal een grove benadering.

        Het DNA van Peter komt bijv. voor 26,2% uit die Brit/Ier groep. Bij 26,5% is er geen exacter label aan te hangen dan “Noord-Europees”.

        Als je voorouders 10 generaties uit een bepaald land komen (Peter) kijk je eigenlijk naar de samenstelling op land-niveau. (Net als de haplogroups van 23andme zelfs duizenden jaren terug gaan.)

        van liggendstreepje der liggendstreepje veen99@zonnet.nl

    2. Nou neehoor alle Europeanen zijn minstens 0,1 procent subsaharan Africa.
      Dat komt omdat 10k BC vanuit Oos Africa mensen verhuisden naar Azie en Europa.
      En ook later gingen er Afrikaanse Egyptenaren naar Europa oftwel Griekenland.

    1. Je hebt ‘mensen’ en je hebt ‘mensen’.

      Je kunt dit ook gewoon uit pure interesse willen doen.
      Ik raad het niet aan voor mensen die gevoelig zouden kunnen zijn voor dit soort informatie.
      Ik ben iets te nieuwsgierig, uit wetenschappelijk perspectief, om dit naast me te leggen.
      Zolang je het onderscheid kunt maken tussen de ‘test’, die je doet voor de ervaring en het
      grootste deel van de waarheid die we toch niet kunnen achterhalen of met zekerheid bevestigen.

  2. Zeer interessant artikel!

    Bedankt voor het delen van je resultaten en ervaring!

  3. Fakka niffows…. ik heb ook zon test gedaan maar ik ben blijkbaar helemaal niks. Hoe kan dit nou weer.

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.