betekenis bioritme

Bioritme & biologische klok. Uitleg, betekenis & tips (5x)

In Artikel, Gezondheid by Peter1 Comment

Bioritme & biologische klok. Wat is bioritme? Uitleg van de werking en invloed van je biologische klok op je gezondheid. Hoe kun jij je bioritmiek berekenen, online en in een app. Wat zijn de beste 5 tips om je leven af te stemmen op je biologische klok? Hoe kun je het toepassen en gebruiken in je leven?

Bioritme uitleg

Het bioritme staat voor de tijdgebonden processen in het lichaam. Een beter woord is misschien wel ‘je biologische klok’. De processen in je lichaam volgen vaak een ritme van 24 uur en worden geactiveerd door bepaalde genen. De Nobelprijs voor de Geneeskunde van 2017 werd uitgereikt aan drie wetenschappers die hier in de afgelopen tientallen jaren veel onderzoek naar hebben gedaan.

In 1984 ontdekten Jeffrey Hall, Michael Rosbash en Michael Young het eerste gen in een reeks van genen die het ritme van cellen regelt. Er zit een heel moleculair mechanisme achter ons ritme van waken en slapen. Dit mechanisme zorgt voor de timing van diverse biologische processen in ons lichaam. Denk aan lichaamstemperatuur, bloeddruk en de afgifte van hormonen.

Een belangrijke – maar niet exclusieve – rol is weggelegd voor de hypothalamus. Dit het regelcentrum in de hersenen en het zit vlak achter de ogen.

Jeffrey Hall, Michael Rosbash en Michael Young

Wat is bioritme?

Wat is bioritme? Het menselijk lichaam is geëvolueerd in een nauwe samenhang met de natuur. Dit zijn externe factoren zoals licht en donker, warmte en koude, de opeenvolging van seizoenen en de stand van de maan.

Vaak wordt bioritme aangeduid als de persoonlijke cyclus die invloed heeft op je lichamelijke conditie. In de visie van anderen gaat het verder en heeft het bioritme ook invloed op iemands emotionele en intellectuele conditie. Kortom, de invloed van dit systeem op je leven is verstrekkend.

“The circadian rhythm is key to health”Joseph Cohen

Om bij je gezondheid te blijven; je bioritme heeft een grote invloed op je energie balans, je metabolisme en de werking van hormonen. Op de Biohacker Summit in Helsinki sprak ik Joseph Cohen van Selfhacked hierover [link onderin]. Hij zegt: “The circadian rhythm is key to health.”

Onderzoekers hebben bijvoorbeeld een relatie gevonden tussen een verstoorde ‘chronobiologie’ (een ander woord voor bioritme) met obesitas [link onderin]. Andere onderzoekers hebben aangetoond dat mensen die ‘s nachts werken vaker last hebben van gezondheidsaandoeningen [link onderin]. Dit zou mede voortkomen door een verstoorde werking van de biologische klok.

Biologische klok uitleg video

Tijdens de Biohacker Summit nam ik een video interview op met Joseph Cohen. In de video legt hij uit waarom de biologische klok zo belangrijk is voor je gezondheid en wat manieren zijn om je aansluiting op je bioritme te verbeteren.

De video komt binnenkort online.

Interview met Joseph Cohen over bioritme

Bioritme betekenis

De eerder genoemde onderverdeling tussen lichamelijke, emotionele en intellectuele conditie is gegrond in de theorie van de bioritmiek. Deze theorie gaat ervan uit dat de beschikbaarheid die jij hebt over je lichamelijke, emotionele en intellectuele vermogens cyclisch verlopen. Eigenlijk zoals alle continue processen in de natuur.

Deze theorie wordt door critici beschouwd als een pseudowetenschap.  In de theorie van de bioritmiek wordt het verloop van de drie cycli bepaald aan de hand van je geboortedatum. De bioritmiek van elke persoon is verschillend, tenzij je op dezelfde dag bent geboren.

Ik deel de scepsis. Mijn eerste associatie is die met astrologie. Als je op een bepaalde dag en een bepaald tijdstip geboren bent, dan heeft dat een grote invloed op het verloop van je leven. Wel denk ik dat natuurlijke processen voor een groter deel ons leven beïnvloeden dan we nu vermoeden. Maar het voelt voor mij te deterministisch om hier op te varen, door bijvoorbeeld je docent te vragen om een examen op een andere dag af te nemen (omdat je intellectuele cyclus dan piekt).

Bioritme berekenen

Online zijn er allerlei programma’s om je bioritmiek te berekenen. Zo heb ik een test gedaan op de website van HappyVibes [link onderin]. Na het invullen van mijn geboortedatum kreeg ik de onderstaande grafiek terug én dat mijn beste dag in deze periode donderdag 4 januari is. Toevallig de dag dat ik dit artikel schreef, overigens.

bioritme app

Het resultaat van mijn bioritme berekening. De rode lijn staat voor fysieke cyclus, de groene voor mijn emotionele cyclus en de blauwe voor mijn intellectuele cyclus.

Bioritme app

De meeste online programma’s zijn gratis. Je kan ook een app downloaden voor je smartphone. Op iOS (iPhone) kun je voor 2,29 euro de app ‘Bioritme Pro’ downloaden [link onderin]. Op Android kun je de gratis app ‘Bioritme’ downloaden [link onderin].

In beide gevallen geeft de app de drie cycli weer, maar kun je daarnaast ook bijhouden hoe jij jezelf op die dag voelt. Op die manier kun je bekijken of je eigen gevoel ook aansluit op de bioritmiek.

Biologische klok

Mijn huidige overtuiging is dat de theorie van bioritmiek teveel hocus-pocus is. Dit betekent wat mij betreft niet dat je daarmee het hele concept van bioritme aan de kant moet schuiven. Sterker nog, het wetenschappelijk onderzoek naar de de biologische klok laat zien dat het mechanisme essentieel is voor je gezondheid.

Mijn advies is daarom om niet te varen op de cycli van je bioritmiek, maar wél om de relatie met je biologische klok te verbeteren.

De makkelijkste manier om te bepalen of je leefstijl goed is aangepast op je bioritme is om naar de kwaliteit van je slaap te kijken. Daarvoor kun je zelf elke ochtend opschrijven hoe jij je voelt na het opstaan of een aparte app of een ander meetinstrument gebruiken [link onderin].

Bioritme verbeteren tips

Tips om je bioritme te verbeteren (of beter gezegd: je leefstijl beter aan te laten sluiten op je biologische klok) hebben betrekking op het punt dat ik eerder maakte over de menselijke evolutie. Idealiter volg je het ritme van de natuur. Als het licht wordt, dan sta je op. Als het donker is, dan ga je slapen.

Naast licht zijn er een aantal andere factoren die je kan afstemmen op je biologische klok. Dit zijn temperatuur, het getijde van eb en vloed, sociaal contact en voedselinname.

De belangrijkste tips om je leven aan te passen op de biologische klok zijn:

  • Slapen aan de hand van je genetische voorkeur. Op basis van 4 genen (PER2, PER3 en AANAT) blijkt dat ik waarschijnlijk een ochtendpersoon ben [link onderin]. Dit betekent dat het voor mij beter is om vroeg naar bed te gaan en op tijd op te staan.
  • Niet eten gedurende de nacht.
  • Zorg dat het niet te warm is in de slaapkamer.
  • Niet te laat op de avond nog sporten.
  • Stel jezelf zoveel mogelijk bloot aan zonlicht gedurende de dag, bij voorkeur ook in de ochtend.

Het effect van de keuzes op je fysieke gesteldheid kun je op meerdere manieren meten. Zelf houd ik op dit moment vooral de kwaliteit van mijn slaap in de gaten. Als ik genoeg slaap met voldoende diepe en REM slaap, dan merk ik de positieve effecten daarvan gedurende de dag. Voor mij is dat de belangrijkste indicator van de aansluiting van mijn leven op mijn biologische klok.

biologische klok verbeteren

Zelf merk ik dat ik beter slaap als ik ‘s avonds meer natuurlijk licht (zoals vuur) zie dan kunstmatig licht.

Conclusie

In een wereld van technologische vooruitgang, is de mens steeds verder van de natuur gaan leven. Dat geldt zeker ook voor mij. Een groot deel van de dag zit ik binnen en kijk ik naar een scherm. ‘s Avonds doe ik dat vaak ook, soms met (te veel) stress in mijn lichaam vanwege een deadline of een belangrijke presentatie de volgende dag.

Wat mij betreft is het niet nodig om weer te gaan leven zoals onze voorouders in de prehistorie. Vooruitgang heeft ons namelijk ook veel gebracht, zoals economische welvaart, bescherming en een betere gezondheidszorg.

De crux is om jezelf iets meer aan te passen aan het natuurlijke ritme van de biologie om ons heen. Daarmee kun je al heel veel winst behalen. Kijk met het perspectief van je biologische klok naar je dag en nachtritme. Uiteraard met de persoonlijke en professionele verantwoordelijkheden die je nu hebt: is de ritmiek van je dag enigszins in lijn met de natuur?


Bonus: een gadget om je bioritme af te stemmen, bijvoorbeeld na een jetleg, is de Ayo.

Ayo

De Ayo is een bril met lichttherapie [link onderin]. Deze bril werkt samen met de app. De bril stem je af op je dag en nachtritme. Daarna kan je een paar programma’s kiezen, bijvoorbeeld om je af te stemmen op een nieuwe tijdzone of om meer energie te krijgen. Ik maakte een korte review en interviewde de oprichters van Ayo.

Review van de Ayo en interview met Branislav Nikolic & Aleksandar Dimitrov, de oprichters van Ayo.


Leeslijst

Eerder schreef ik deze artikelen over dit onderwerp:

Dit zijn externe links die ik heb gebruikt:

Hoe denk jij hierover? Laat een reactie achter!

Comments

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.