quantified self

Wat is quantified self? Incl. de beste 10 Apps

In Artikel, Biohacking by Peter2 Comments

Quantified self is kennis over jezelf, je lichaam en je mentale gesteldheid, door het gebruik van kwantitatieve data. Wat is het? Wat zijn goede wearables en tools? Wat zijn de beste quantified self apps?

Uitleg quantified self

Quantified self is een beweging om technologie te laten integreren in aspecten van het dagelijks leven. Het gaat om het in kaart brengen van informatie over jezelf. Met deze informatie kun je patronen herkennen. Die patronen kun je vervolgens gebruiken om gezonder, slimmer, fitter en gelukkiger te worden.

Het mooie van quantified self is dat het technologie en gezondheid combineert. Je gebruikt namelijk sensoren in apparaten om allerlei aspecten van je lichaam te meten.

Maar ook werk, reizen en de werking van je brein. Alles kun je tegenwoordig meten (of is heel snel mogelijk). Je hele leefstijl dus. Hieronder twee voorbeelden van quantified self:

 

quantified self

2 voorbeelden: een sporttest (links) en mijn hersengolven meten (rechts)


Voordelen en nadelen

Wat zijn de voor- en nadelen van quantified self? Ik heb dit gemerkt toen ik een klein experiment deed waarin ik tijdens een maand een aantal dingen in mijn leven wilde meten:

  1. Voordeel: Hawthorne effect
  2. Nadeel: discipline
  3. Nadeel: betrouwbaarheid
  4. Nadeel: extra handelingen

#1 Voordeel: Hawthorne effect

Wat je meet, daar let je op. Dit is ook wel bekend onder de theorie van het ‘Hawthorne effect’. Ik werd me meer bewust van mijn gewoonten rondom slapen. Het schijnt dat het ook geldt voor mensen die willen afvallen.

Als je opschrijft wat je eet en drinkt, heeft dat meteen op zichzelf al een positief effect op je lijn. Je wordt je namelijk meer bewust van je gedrag. Dat heb ik zelf ook gemerkt. 

Op het moment dat je dingen gaat vastleggen, word je je bewuster van je gedrag. Het begon me op te vallen dat na een avond met veel alcohol, mijn nachtrust een stuk slechter was. Of dat ik na twee slechte nachten eigenlijk altijd een hele goede derde nacht heb.

De reden is waarschijnlijk dat ik na twee slechte nachten met weinig slaap zo moe ben dat ik de derde nacht automatisch heerlijk kan slapen.

#2 Nadeel: discipline

Bij het starten met quantified self was ik van plan om allerlei elementen vast te leggen gedurende de eerste maand: wat ik had gegeten, hoeveel ik had gesport, hoe ik me voelde en hoe ik had geslapen. Uiteindelijk heb ik van 4 oorspronkelijke variabelen er 1 gemeten. Namelijk: hoe beoordeel ik de kwaliteit van mijn nachtrust.

Hoewel een score van 25% dramatisch is, is er wel een lichtpuntje. Ik heb namelijk nog een variabele gemeten die ik niet van plan was om te weten. In mijn schriftje heb ik opgeschreven wanneer ik ga ging slapen en wanneer ik opstond. Wees daarom niet te ambitieus. Start met het vastleggen van een of hooguit twee variabelen.

#3 Nadeel: betrouwbaarheid

Van de 31 dagen ben ik 2 keer vergeten om de data te noteren (6,5%). Een dag later weet ik vaak al niet meer hoe mijn nachtrust de vorige dag was en hoe lang ik had geslapen. Op andere momenten bedacht ik me ’s middags dat ik mijn data nog moest opschrijven. Hier zit dus wel een behoorlijke betrouwbaarheidsmarge in.

#4 Nadeel: duiding en interpretatie 

Het nadeel van het bijhouden met pen en papier is dat je na de dataverzameling nog een extra handeling moet verrichten. In mijn geval voerde ik de opgeschreven data en cijfers in op een spreadsheet in Excel. Daarna moet je zelf ook nog de formules opgeven om de gemiddelde waardes te berekenen.  

Technologie kan helpen met het automatisch verzamelen, vastleggen en analyseren van data. Maar de duiding en interpretatie, daar ontbreekt het nog wel vaak aan in apps en gadgets. Je zult de data vaak nog zelf moeten analyseren, interpreteren en duiden. 

quantified self gedrag

Quantified Self Meetup Amsterdam, die ik zelf organiseer


Beste quantified self apps (10x)

Je kan quantified self apps downloaden om alle onderdelen van je leven te meten – van eten, slapen, bewegen, sporten, stress en doelen halen tot nog veel meer. In dit artikel een overzicht.

Hier zijn een aantal goede en bijzondere quantified self apps voor:

  1. Eten meten
  2. Trainen
  3. Fietsroutes
  4. Koffie drinken
  5. Bier
  6. Wijn
  7. Geldzaken
  8. Geluid
  9. Hardlopen
  10. Coaching

De apps heb ik hieronder kort beschreven. Als bonus heb ik een stappenplan gemaakt voor hoe je data uit je MyFitnessPal app kan gebruiken.

Eten meten

De beste app om je eten te loggen en kilocalorieën te meten is MyFitnessPal. Tijdens mijn persoonlijke experiment met ‘calorieën tellen’ heb ik de app uitgebreid getest [link onderin]. Het voordeel van MyFitnessPal is dat je standaard recepten kan inladen en vaker kan gebruiken. Een andere handige functie is dat je de streepjescode kan scannen, en dat de app dan weet welk product je gaat eten.

Als bonus heb ik een stappenplan gemaakt hoe je de data kan exporteren en gebruiken.

Naast MyFitnessPal heb ik ook Foodzy en S-Health getest:

Foodzy. Voordelen? 1. Een strakke applicatie 2. Niet alleen een app, maar ook een handige website, Foodzy.com 3. Snel zoeken en favoriete maaltijden bewaren, de zogenaamde eatzies.

Nadelen zijn er ook. 1. Macro’s over aantal gram eiwit, koolhydraten en vet ontbreken 2. Je kan de app koppelen met diensten zoals Fitbit en Withings, maar dit is alleen mogelijk als Pro gebruiker.  3. Een dashboard is er ook, maar ook weer alleen voor de Pro gebruiker. Kortom, met de gratis versie kom je een heel eind. 

S-Health is een app die op de Samsung Galaxy S5 staat. Voordelen: 1. bijna alle eten en drinken die ik me zo snel kon bedenken staan erin. De database die achter de app hangt is overigens van Fatsecret. 2. Je kan direct je verbrande energie aan de hand van de stappenteller in de Gearfit vergelijken met je energie inname 3. De app ziet er qua design best goed uit; zo onthoudt de app bijvoorbeeld welk type eten en drinken ik onlangs heb ingevoerd.

Nadelen: 1. de app kan ik niet koppelen aan mijn activity trackers, zoals de Jawbone UP en Fitbit Flex. 2. Je kan per dag wel het totaal aantal kilocalorieën zien, maar de andere macro’s zoals aantal gram eiwitten, vet of koolhydraten ontbreken.  

Conclusie? Ik ben niet overmatig enthousiast. Het is een goede app, maar de toegevoegde waarde ontbreekt voor mij. Dan kies ik liever voor MyFitnessPal.

voedsel loggen met s health

App S-Health om eten te registreren

Trainen met Fitocracy

Sinds kort ben ik gestart met CrossFit. Standaard heb ik de dag na de training spierpijn. Dat komt vooral omdat ik oefeningen doe die ik nog nooit heb gedaan of heel erg lang geleden heb gedaan. Zo moesten we onlangs de handstand oefenen. Ooit wil ik 10 meter handstand kunnen lopen. Nu heb ik nog de grootste moeite om 1 seconde te blijven staan.

Eerder ging ik 1 of 2 keer per week naar de sportschool om krachttraining te doen. Tijdens deze periode gebruikte ik een boekje om mijn scores in op te schrijven. Ik kon dan zien hoeveel kilo ik de vorige keer had met squatten en kon mijn vooruitgang zien. De laatste maanden gebruikte ik de app Fitocracy. Een goede app voor iedereen die aan krachttraining doet. Voer je oefening, aantal herhalingen en aantal kilo’s in. Je krijgt ‘badges’ als je bepaalde doelen haalt en kan ook andere sporters volgen. Mooi platform en een goede app. Ik ga nu mee in de flow van CrosFit, maar Fitocracy is zeker een aanrader.

Fietsroutes met Co-rider

Afgelopen week wilde ik Co-rider testen. Co-rider is een applicatie voor de iPhone waarmee je routes kunt inladen. Doe oordopjes in en de app geeft aanwijzingen over de route. Het mooie is dat de app ook werkt zonder dataverbinding. Dus ook in het buitenland kun je de ingeladen routes volgen. Thuis heb ik de app even getest. Een GPX route over de Utrechtse Heuvelrug heb ik ingeladen. 

Koffie met Up Coffee

Sinds een paar weken log ik mijn koffie consumptie in Up Coffee. Het leuke is dat de app gekoppeld is aan mijn Jawbone UP activity tracker. De app is leuk vormgegeven en koppelt mijn slaapdata automatisch aan mijn koffielogs. Opvallend. Hoe meer koffie ik drink, hoe meer netto slaaptijd ik heb. Ik heb nog meer data nodig, maar mijn eerste verklaring is dat ik in het weekend meer koffie drink.

Bier met Untappd

Quantified self bier drinken? “Ik moet eerst even tappen.” Mijn drie weken challenge van geen koffie, geen alcohol en geen kunstmatige suikers zat erop. Hoe kun je dat beter vieren dan een weekend naar Dublin. Het begon op Schiphol met een croissant en koffie. In Dublin diezelfde middag aan de Guinness, Smithswicks en Carlsberg. De uitdaging? Mijn vrienden hadden de app Untappd op hun telefoon. Net als veel andere quantified self apps, gaat het om meten en bijhouden. Je kan je biertje een score geven, een locatie toevoegen en natuurlijk ‘badges’ verzamelen. Zoals ‘5 verschillende biertjes in 24 uur’ of ‘5 bieren uit Ierland’.

Wijn met Vivino

“Wijnkenners? Nee, wel liefhebbers.” De vrouw bij de slijterij vroeg wat we hebben met wijn. Sinds een paar weken gebruik ik technologie om me hierin te helpen. Vivino is een app waarmee je kan loggen welke wijn je drinkt en hoe goed je de wijn vindt.

Het is enigszins vergelijkbaar met de app Untappd waar ik eerder over schreef. Met Untappd log je welke bier je drinkt, wanneer en hoeveel sterren je de bier geeft. De betaalde versie van Vivino kost een paar euro. Wat echt leuk is? Maak een foto van het etiket en de app zoekt in de database de rest van de informatie erbij. Handig!

Geldzaken met wallet.AI

“Financiën en quantified self, wat heeft dat met elkaar te maken?” Veel, volgens dit artikel op Institutional Investor. Het artikel beschrijft de trend van zelfmeting naar persoonlijke coaching door kunstmatige intelligentie. De Jawbone polsband die trillingen geeft als je te weinig beweegt. Apps op je mobiele telefoon die slaap meten en je een signaal geven wanneer je het beste naar bed kan gaan. Plus het optimale tijdstip om wakker te worden.

De volgende stap betreft persoonlijke financiën. De app wallet.AI gaat je waarschuwen of, wanneer en waar je het beste die nieuwe televisie kan kopen.

Geluid met OverHeard

Geluid als medium in plaats van foto’s of video’s? Ik heb als beta-tester de app OverHeard geïnstalleerd. Je kan bepaalde evenementen loggen en delen door het geluid op te nemen. Best een leuk concept, maar wat zal ik doen? Het geluid van het espresso-apparaat als deze een heerlijk kopje zet? Of het gejuich tijdens een wedstrijd van het WK Voetbal?

Hardlopen met Runkeeper

Zelf gebruik ik Runkeeper tijdens het hardlopen. Het mooie van deze app vind ik dat je ook specifieke intervaltrainingen kan programmeren.

Maar er wordt ook nagedacht over andere toepassingen voor hardlopers:

In november 2015 was ik bij een bijeenkomst van de TU Delft over hardlopen en apps. Een aantal studenten van de master ‘Industrial Design’ gaven een interactieve presentatie over hoe zij een app voor hardlopers zouden ontwikkelen. Waarom is het interessant om apps te ontwikkelen voor hardlopers?

Ten eerste is hardlopen een gigantisch interessante markt. In totaal raken in Nederland 640.000 mensen jaarlijks geblesseerd door hardlopen. Met name door overtraining. Met de gemiddelde kosten van 1.300 euro per blessure, kom je uit op 2,9 miljoen euro aan medische kosten per jaar.

Het tweede argument is dat hardlopen (nog) steeds populairder wordt. De studenten noemden dat de ‘third running wave’. Hardlopen wordt steeds meer als lifestyle gezien. Andere trends: de toename van DIY geneeskunde met apps, gadgets en tools en de opkomst van ‘funruns‘ zoals Mud Masters. 

CONCLUSIE: producten ontwikkelen voor hardlopers (zoals een app) is zeker nog interessant.

MKS_2733

Sessie Delft over hardlopen en apps

Coachen met Addapp

“Je eet gemiddeld 115 gram eiwitten per dag.” Dat vertelde de app Adapp mij. “Oké, dat is best goed”, dacht ik. Maar wat heb ik hier aan? Gelukkig wordt de app steeds slimmer, door persoonlijke data van allerlei devices te combineren. Hoe? Dat lees je in deze review. 

De app Addapp meet zelf niets. Je koppelt juist de data van andere diensten en apps aan Addapp. Addapp is daarmee vooral gericht op big data. Beter gezegd, je persoonlijke big data. De algoritmes proberen de verschillende databronnen te combineren. Daarmee willen ze de gebruiker nieuwe inzichten geven. Welke apps en devices heb ik gekoppeld? Ik heb Apple Health, Fitbit, Moves, Strava en Withings gekoppeld aan Addapp. Addapp is ontwikkeld door een start-up uit San Francisco. 

De app is volgens mij alleen beschikbaar op iOS. Ik heb Addapp op mijn iPhone 4s geïnstalleerd. Achter de app zitten dus verschillende statistische tools om de correlaties en verbanden tussen de verschillende data te berekenen. Wat zijn die inzichten tot nu toe voor mij? Een kleine bloemlezing:

  • Je hebt ‘goede’ koolhydraten nodig als je hebt gesport
  • Voeding met veel vitamine B6 zorgt voor een betere slaap
  • Wist je dat je acht minuten moet bewegen om een cappuccino te verbranden?
  • Er is een relatie tussen hoeveel televisie je kijkt en de omvang van je taille
  • Je bent gemiddeld 20 minuten per dag niet actief

Zoals je kan lezen zijn het nog niet hele schokkende inzichten. De meeste inzichten zijn gebaseerd op algemene onderzoeken en nog niet specifiek toegesneden op mijn eigen data. Gelukkig doet Addapp daar actief iets aan met Addapp Labs.

Om te beginnen met een disclaimer: ik ben ook een van de proefkonijnen binnen Addapp Labs. Addapp Labs is een programma van zes maanden waarin de nauwkeurigheid van de apparaten en apps wordt gemeten.  In ruil voor mijn deelname kreeg ik een Withings weegschaal thuisgestuurd. Deze heb ik dus ook gekoppeld aan de app. Kom ik er straks achter dat meer lopen (gemeten met de Fitbit) leidt tot een lager vetpercentage?

Ik ben benieuwd hoe het loopt met Addapp en het experiment. Concurrenten die zich ook richten op het combineren van persoonlijke databronnen zijn er volop.


Extra: MyFitnessPal data analyse

Ik heb een maand lang mijn calorieën geteld met My FitnesPal. Ik wil dan juist weten of ik nog wat inzichten uit de data kan halen. De eerste stap is om de data uit de app te halen. Hoe doe je dat?

Onlangs verscheen op quantifiedself.com een artikel hoe je data kan exporteren uit MyFitnessPal. Ik testte een paar oplossingen en beschrijf hier mijn twee favoriete opties. Je kan een plug-in gebruiken van Chrome, een export tool, of direct grafieken maken.

MyFitnessPal data downloaden

Zelf gebruik ik Chrome als internetbrowser. Je kunt MyFitnessPal Data Downloader toevoegen als plug-in in Chrome. Hoe werkt dit? Je logt in op de website van MyFitnessPal. Hier ga je naar het tabblad ‘Food’. Onderin staat de knop ‘View Full Rapport’ (Printable). Klik daarop en selecteer de begin- en einddatum. Klik op ‘Change report’. Je krijgt dan een overzicht van je dagen, wat je hebt gegeten en de voedingswaardes.

Myfitnesspal data downloaden

1 januari. Lekker gegeten!

Hierna kun je op de knop ‘CSV export’ klikken. Het kan overigens zijn dat je Chrome eerst even opnieuw moet opstarten. De extensie van de CSV moet je nog wel even wijzigen naar ‘.csv’. Klaar ben je! In het bestand zie je al je gelogde eten met de waardes.

Schermafbeelding 2015-01-24 om 13.39.09

Exporteer je csv rapport

MyFitnessPal export tools

Je kunt ook andere tools gebruiken. Ik probeerde ‘Export MyFitnessPal data to CSV‘ maar de datumnotatie werkte niet bij mij. Alle dagen waren “31 december 1969”. Niet onoverkomelijk, aangezien ik die kolom gewoon kon opschonen. Maar toch. Het bestand opgeschoond in Google Drive, zie hieronder. In tegenstelling tot de vorige methode laat deze tool je de totale waardes zien. Hoeveel calorieën, koolhydraten, vetten, eiwitten en andere voedingswaardes heb ik per dag gehad?

Schermafbeelding 2015-01-24 om 14.01.17

Analyse MyFitnessPal

Het kan nog makkelijker, zonder allerlei nerdy gedoe met CSV bestanden, het opschonen van de datasets en Google Drive dingetjes. Met MFPexport kun je je inlognaam en wachtwoord invullen en krijg je een grafiek en tabel van je waardes. Hieronder zie je mijn analyse. De laatste dag was nog niet volledig gelogd. Verder valt het dal vlak voor het einde op. Toen sloeg ik mijn avondeten over en deed ik een intermittent fast.

Schermafbeelding 2015-01-24 om 14.04.13

Een waarschuwing bij de laatste tool is dat je niet weet wat ze met je data doen. Sterker nog, met je inlognaam en wachtwoord. Moet je ze vertrouwen?

Nu ik weet hoe ik de data in een CSV bestand moet krijgen, kan ik ermee aan de slag. Ik ben benieuwd of er een relatie zit in welke dag het is en hoeveel ik eet. Krijg ik in de weekenden meer calorieën binnen? Ook ben ik benieuwd of er grote verschillen in de macro’s zitten. Eet ik de ene dag veel meer eiwitten of vet dan andere dagen?

hardlopen quantified self

In 2014 deed ik mee aan de Slob en Slootrace in Landsmeer. Echt geen goed idee om met allerlei gadgets te gaan rennen dan!


Lees deze artikelen

Wil je nog meer de diepte in over quantified self, self tracking en lifelogging? Hoe je het doet en wat de impact is? Lees dan deze artikelen:

Welke quantified self apps gebruik jij? Laat een reactie achter!