leven beter tips

Persoonlijke Ontwikkeling boeken. Top 5 zelfhulpboeken voor een Succesvol leven

In Artikel, Mind by Peter0 Comments

Persoonlijke ontwikkeling. Wat doe jij aan zelfontwikkeling? Lees jij boeken voor je persoonlijke groei en voor meer succes in je leven? In dit artikel mijn 5 favoriete boeken om te lezen voor persoonlijke ontwikkeling en 4 tips hoe ik dit probeer toe te passen.

Persoonlijke ontwikkeling boeken

Een uitspraak van Martijn Aslander [link onderin] is heel lang bij me blijven hangen: “Het verschil van waar je nu bent ten opzichte van waar je over 5 jaar bent, is afhankelijk van welke boeken je hebt gelezen”.

Zelf verslind ik boeken. Eigenlijk al toen ik klein was. Ik was gek op de bibliotheek. Misschien een beetje gek voor een jongen van 10. Maak je niet ongerust. Ik had ook wel vriendjes om mee te spelen, hoor. 

Zelfhulpboeken

Mijn voorkeur qua boeken is wel veranderd in de loop van de jaren. Ik was altijd erg gericht op non-fictie boeken. Tegenwoordig lees ik ook wat vaker fictie boeken, vooral voordat ik ga slapen. Als ik mijn hoofd vol stop met informatie voordat ik ga slapen, dan merk ik dat het me onrustiger maakt.

Terwijl echt een verhaal in een fictieboek me veel meer ontspanning brengt. Daarnaast zijn er in fictie boeken ook genoeg interessante lessen om te leren. Daarom denk ik dat fictie zoals romans en verhalen ook goede zelfhulpboeken kunnen zijn. Denk aan sprookjes. Deze verhalen zijn ontstaan om kinderen vaak ook een wijze les mee te geven.

Tegenwoordig luister ik ook graag naar boeken. Ik heb onlangs naar de Martian geluisterd (tip van Jeroen Hermkens) en nu luister ik naar de biografie van Elon Musk.

Top 5 boeken persoonlijke ontwikkeling 

Wat zijn mijn boektips persoonlijke ontwikkeling? Ik heb gekozen voor een klassieker die mij in mijn jeugd heeft beïnvloedt (tip #1), een boek dat mij in mijn studietijd heeft gevormd (tip #2), een boek dat nu veel indruk op me maakt (tip #3), een boek dat mijn kijk op succes heeft veranderd (tip #4) en een boek dat me helpt tijdens moeilijke projecten (tip #5).

  1. The Seven Habits of Highly Effective People
  2. The Four Hour Workweek
  3. Antifragile
  4. The Subtle Art of Not Giving a F#ck
  5. The War of Art

Hieronder lees je meer over mijn boektips, gevolgd door 4 tips om ze in de praktijk te gebruiken.

boeken zelfontwikkeling

1 Seven habits 

Als ik aan boeken voor zelfontwikkeling moet denken, dan komt al snel de naam van Stephen Covey op. Het is een klassieker. 

Wat ik merk met het onderwerp van persoonlijke ontwikkeling is dat mensen vaak erg verdeeld zijn. Toen ik met vrienden sprak over dit artikel, werd het werk van Stephen Covey uitgebreid geprezen of helemaal de grond in geboord. Er is geen tussenweg. Je loopt met zijn ideeën weg of je moet er niets van hebben.

Het bekendste boek van Covey is ‘The Seven Habits of Highly Effective People’. Wat voor dit boek pleit is dat Covey zelf heel open en eerlijk is over zijn inspiratie. Hij geeft aan dat hij geen nieuwe dingen heeft bedacht. Sterker nog, de 7 dingen die hij beschrijft zijn universele principes.

Dit zijn universele principes.

Het boek heb ik voor het eerst gelezen toen ik in de pubertijd was. Nu pak ik het boek er af en toe nog bij. Het is niet dat ik het van kaft tot kaft leest. Soms blader ik er doorheen en wat heel leuk is: per keer dat ik het doe, vallen me weer andere dingen op.

De principes zelf zijn overigens helemaal niet spannend. Maar dat is hetzelfde met clichés. Clichés worden vaak gebruikt omdat het de waarheid is. Is dat dan erg? Volgens mij niet. 

Het belangrijkste wat ik uit het boek heb gehaald is om proactief te zijn (principe 1) door af en toe te reflecteren op wat mijn doelen zijn. Wat wil ik eigenlijk met mijn leven? (principe 2). Daar probeer ik heel gericht aan te werken.

Het 7e principe van Covey is het aanscherpen van de zaag. Dit interpreteer ik dat je naast het werken aan je doelen ook moet denken om de randvoorwaarden in je leven. Zoals gezond eten, goed trainen en nadenken hoe je dingen slimmer of sneller kan doen. 

N.B. Koop het boek The Seven Habits van Covey

review Covey

Seven Habits boek

2 Four Hour Workweek

Als je mijn blog al wat langer leest, dan weet je dat ik veel van mijn inspiratie haal uit het werk van Tim Ferriss. Onlangs had ik het er nog over met Jelmer de Boer in een podcast interview. Van de drie boeken die Tim Ferriss tot nu toe heeft geschreven, is zijn allereerste toch wel het beste.

Het eerste boek heet ‘The Four Hour Workweek’. Dit boek zorgde in mijn studententijd echt voor een paradigma verandering. Mijn beeld op mijn toekomst destijds was dat ik hard zou gaan studeren gevolgd door een goede baan bij een groot bedrijf.

De paradigmaverandering zat in meerdere aspecten. Het ging niet alleen over andere vormen van een inkomen verdienen, zoals het werken voor een groot bedrijf. Het gaat ook over het inrichten van je leefstijl. Daar komt het begrip Lifestyle Design ook vandaan, waar ik eerder over heb geschreven [link onderin].

Hij raadt bijvoorbeeld aan om af en toe een mini-pensioen te houden. In zijn boek geeft hij praktische tips hoe je dat zou kunnen bereiken. 

Nog een belangrijk inzicht voor mij uit het boek: tijd is de meest beperkende ‘resource’ in je leven. Probeer daarom altijd bewust na te denken of de dingen die doet wel de juiste dingen zijn. Misschien hoef je bepaalde dingen niet meer te doen. Omdat iemand anders die (goedkoper) kan doen of dat het überhaupt niet nodig is dat die dingen gebeuren.

Zo besteed ik sommige taken uit aan mensen in India, de Verenigde Staten of Bangladesh. 

N.B. Koop het boek The Four Hour Workweek van Ferriss

four hour workweek

Het boek van Tim Ferriss. Ik maak aantekeningen op een aparte A4 met paginanummers, zodat ik het later snel kan opzoeken.

3 Antifragile 

Het boek Antifragile werd mij aangeraden door Leroy Naarden in een podcast interview dat ik met hem had. Na het interview duurde het nog een paar maanden voordat ik met het boek ging beginnen. 

Bij mij werkt het namelijk als volgt: ik heb een stapel boeken in de kast staan die ik nog wil lezen. Het is altijd een fijn moment als een boek uit is, omdat ik dan weer aan een nieuw boek kan beginnen.

Alleen, er staan nog zoveel interessante boeken in die stapel dat ik het moeilijk vind om te kiezen. Is dat herkenbaar? 

Het boek Antifragile las ik echter op het juiste moment. Het boek is geschreven door Nassim Nicholas Taleb. Tijdens mijn studietijd werd zijn werk al aangeraden door Lútzen. Lútzen was toen bezig met de beurs en beleggen. De achtergrond van Taleb ligt bij risico’s, economie en beleggingen.

Zijn voornaamste kritiek op economen en financiële instellingen is dat ze te kwetsbaar zijn, omdat ze uitgaan van historische gegevens en data. Als er iets gebeurd dat niet eerder is gebeurd, dan is de economie niet sterk genoeg. Hierin haalt hij bijvoorbeeld de financiële crisis aan.

Hetzelfde principe haalt hij aan voor mensen. Het is goed om ‘anti fragiel’ te zijn. De definitie hiervan is dat dit systemen en mensen zijn die sterker worden van onverwachte gebeurtenissen. Hij hanteert een triade van fragiel (gaat kapot door onverwachte gebeurtenissen) naar robuust (kan tegen onverwachte gebeurtenissen) naar anti fragiel (wordt sterker door onverwachte gebeurtenissen).

Het klinkt heel vaag en complex, maar de onderbouwing van Taleb is eenvoudig. Hij geeft ook concrete tips. Neem ‘hormesis’, een concept waar ik vaker over schrijf en vertel. Taleb varieert in wanneer hij eet en hoe vaak hij eet. Ook doet hij aan gewichtheffen. 

Wat kun je doen om minder kwetsbaar (fragiel) te worden?

Door het inbouwen van variëteit in zijn leven, bijvoorbeeld in zijn eten maar ook in zijn trainingen en andere keuzes, wordt hij sterker. Minder fragiel. 

Hij houdt niet van overmatige complexe analyses op basis van data. Of van plannen. Zijn uitgangspunt is om zelf sterk genoeg te zijn en een surplus in zijn leven in te bouwen. Met dat surplus kun je tegenslagen en crises aan.

Crises zijn overigens niet iets slechts, zij geven je informatie waarop jij je gedrag kan aanpassen. 

N.B. Koop het boek Antifragile van Taleb

boek Antifragile

Antifragile van Taleb

4 Mark Manson

Het boek ‘The Subtle Art of Not Giving A F#ck’ las ik tijdens mijn vakantie in 2017. Voor het lezen van dit boek was ik er heel erg op gericht om mijn leven in alle aspecten te optimaliseren. Ik ging er van uit dat het leven maakbaar is. 

Hij stelt in zijn boek juist dat de marketing en (social) media zorgen voor een continu gevoel dat jij tekort komt als persoon. In onze huidige cultuur hebben wij een obsessie met onrealistische positieve verwachtingen. 

“Al het waardevolle in het leven hangt juist samen met het overwinnen van samenhangende ervaringen.”Mark Manson

Al het waardevolle in het leven hangt juist samen met het overwinnen van samenhangende ervaringen. Als jij vindt dat je te zwaar bent, dan moet jij niet richten op het platte boek. Nee, je moet je energie richten op het overwinnen van je overgewicht. Het is niet dat je met een platte buik ineens geen problemen meer hebt. 

Volgens hem zit geluk in het oplossen van problemen en moet je er voor zorgen dat je altijd betere problemen krijgt. Als jij een fantastisch lijf wil hebben, dan zijn de problemen bijvoorbeeld dat je veel moet trainen en moet zweten. De doelen in het leven waar je echt iets van wilt maken, zijn de doelen waar je juist de problemen ook van wil accepteren. Het gaat niet om welk einddoel je wilt, maar wel met welke problemen je wil ‘dealen’.

N.B. Koop het boek The Subtle Art of Not Giving a F#ck van Manson

boek mark manson

Boek van Mark Manson

5 The War of Art

Het boek The War of Art is geschreven door Steven Pressfield. Het belangrijkste concept in zijn boek is ‘resistance’. Vrij vertaald is dat ‘Weerstand’. Weerstand verslaat je continu. De grootste vijand is ‘onmiddellijke bevrediging’. 

Je herkent het vast wel. Je hebt een moeilijk project zoals het schrijven van een scriptie, het maken van een verslag, het voorbereiden van een lezing, het maken van een rapport of het schrijven van een boek. Je wilt jezelf er toe aan zetten, maar elke keer dan kies je er toch voor om iets anders te doen. Even televisie kijken. Even naar buiten kijken. Even op social media kijken. Dat is Weerstand.

Juist in het gebied van je Weerstand zit de meeste energie. De meeste groei en de meeste potentie. Daar gaat ook de rest van het boek over. Hoe zorg je dat een professional bent en geen amateur? Een professional durft de uitdaging met de Weerstand aan te gaan, door het werk te doen, door te blijven experimenteren, door hulp te vragen en door afwijzing niet persoonlijk te nemen.

In mijn overgang naar fulltime zelfstandig ondernemer en bij het schrijven van mijn eigen boek, heeft The War of Art me heel erg geholpen. Het allerbelangrijkste is dat ik en mijn problemen niet uniek zijn. Dat geeft me wel veel gemoedsrust.

N.B. Koop het boek The War of Art van Pressfield

Mijn uitdaging

De boeken hebben een ingrijpende impact gehad in mijn leven. De boeken hebben ook geleid tot persoonlijke groei en zelfontwikkeling. Er is altijd één uitdaging. Dat geldt overigens niet exclusief voor boeken. Net zo goed voor inzichten uit documentaires of gesprekken met anderen.

Hoe pas ik toe wat ik heb geleerd?

Mijn tactiek daarvoor is om concrete doelen te stellen. Waar wil ik de komende week of de komende maand op letten? Door dat op te schrijven in een dagboek en in datzelfde dagboek erop te reflecteren, wordt ik me bewust van mijn gedrag: ben ik goed op weg om de nieuwe inzichten toe te passen in mijn leven?

Dit helpt tot een bepaalde mate. Soms verwateren die goede inzichten en voornemens weer na verloop van tijd. Totdat ik weer langs mijn boekenkast loop en de titels op de kaft me weer aan die inzichten herinneren.


Want je leest boeken om de kwaliteit van je leven te verhogen. Nadat ik alle boeken op het gebied van persoonlijke ontwikkeling had gelezen (onder andere de top 5 van hierboven), kwam ik tot 4 tips die ik probeer toe te passen om de kwaliteit van mijn leven te verhogen.

Kwaliteit leven verhogen

Hoe kun je de kwaliteit van je leven verhogen? Dat een vraag die mij al wat langer bezig houdt. In een zekere zin trekt biohacking mij daarom zo aan. Biohacking is immers “de kunst en het vak van het verbeteren van je lichaam en leven door biologie, technologie, wetenschap en persoonlijke experimenten.”

De kern, voor mij althans, zijn de persoonlijke experimenten. Waarom is dat eigenlijk? Eerder heb ik het al geschreven dat persoonlijke experimenten zorgen dat ik dingen doe die buiten mijn comfort zone liggen. Maar onlangs kwam ik ook tot de realisatie dat experimenteren zorgt voor persoonlijke ontwikkeling en groei. 

Een terugkerend thema in interviews die ik heb met experts voor de podcasts is dat veel mensen niet precies weten wat goed voor ze is (thema #1) of het wel weten en dit toch niet altijd kunnen/willen toepassen (thema #2).

Heel simpel: voor mij kan een ontbijt met bulletproof coffee goed werken, maar dat hoeft voor jou niet zo te zijn (thema #1).

Ik denk dat ik een aantal jaren geleden mensen daarvan wilde overtuigen. Nu is dat een stuk minder. Ik doe mijn ding. Door persoonlijke experimenten te doen, kom ik er achter wat voor mij werkt (thema #1). 

Een ander voordeel daarvan is dat ik ideeën in de praktijk kan testen. Neem 5 dagen niet eten. Volgens sommige mensen is dat heel gezond. Dat kan best, maar door mijn persoonlijke experiment heb ik gemerkt dat je daar wel behoorlijk wat wilskracht voor moet hebben. Iets weten is iets anders dan iets dagelijks of wekelijks toepassen (thema #2).

Of jij kan toepassen wat je weet? Dat ligt aan je karakter, de mentale energie die je hebt, tijd, je emotionele staat, je omgeving en nog veel meer. Je hoeft het niet. Je hebt de vrijheid om dat zelf te beslissen. Gelukkig maar, want dat maakt ons mens. 

Persoonlijke ontwikkeling tips (4x)

De kern van mijn levensfilosofie (ja, een groot woord, maar ik kon even niets anders verzinnen) is dat persoonlijke experimenten mij kunnen helpen om mijn leven te verbeteren. Maar dat is niet alles. Volgens mij gaat het ook om hard werken (tip #1), maar dat werkt niet altijd (tip #2). Je moet af en toe dingen durven los te laten (tip #3) en persoonlijke crises gebruiken (tip #4). 

  1. Hard werken loont
  2. Hard werken is een mythe
  3. Loslaten
  4. Persoonlijke crisis gebruiken 

Wat ik daarmee bedoel, lees je hieronder. 

Consistent werken aan je doelen (1) 

Hard werken loont. Het is een illusie dat een artiest zomaar wordt opgepikt, een onbekende auteur ineens wordt ontdekt en dat een anonieme voetballer plotseling wordt gescout. Talent is belangrijk, maar minstens net zo belangrijk is hard werken. Dat komt ook terug in de 10.000 uren regel. Een concept dat ik voor het eerst tegenkwam in het boek ‘Outliers’ van Malcolm Gladwell [link onderin]. 

Wat hier mee te maken heeft, is dat ik heel erg geloof in het boek ‘The Slight Edge’ van Joe Olsen. Dit boek werd aangeraden door Leroy Naarden in een podcast interview dat ik met hem had. De essentie is dat je een succesvol leven hebt door de dingen die je elke dag, elke week of elke maand consistent doet. 

Twee voorbeelden hoe ik dit probeer toe te passen.

  • Ik wil zelf sneller hardlopen. Daarvoor doe ik naast mijn CrossFit workouts minimaal één keer een hardlooptraining met veel intervallen.
  • Ik wil betere vlogs en video’s maken. Daarom probeer ik één keer in de twee weken een video te plaatsen op mijn YouTube kanaal. 

Minstens net zo belangrijk als consistent dingen doen en hard werken is om af en toe stil te staan bij wat je aan het doen bent. Volgens mij heeft Steven Covey in een boek dat wel mooi gezegd: “Begin met je einddoel in gedachten”. Daarmee bedoel ik dat je moet stilstaan als je ergens mee begint en daarna ook nog periodiek pauze moet nemen. Stil staan. Reflecteren. 

Concrete tips? Ik praat erover met Susan en neem altijd trouw een dagboek in mijn tas mee om notities, gedachten en concrete acties in op te schrijven. Ik merk ook dat vakanties en reizen me wat vrijer in mijn hoofd maken. Het is dan alsof ik er wat verder vanaf kan staan en dingen beter in perspectief kan plaatsen. 

Talent is belangrijk (2) 

Vergeet de vorige tip: hard werken is een mythe. James Clear is een held van mij en één van zijn recente blogs staat onderin dit artikel. Hij schrijft dat je met hard werken naar een doel een heel eind komt. Maar uiteindelijk ben jij in je mogelijkheden ook beperkt. 

“Je genen bepalen 25% tot 35% van je prestaties”Onderzoekers

Onderzoekers zeggen dat je genen voor 25% tot 35% van je prestaties bepalen. Dat percentage valt wel mee maar is niet verwaarloosbaar. Je kan dus zeggen dat je genen wel invloed hebben op je leven en prestaties, maar dat ze niet bepalend zijn. 

Vervolgens raadt hij aan om naar je sterke eigenschappen te kijken en die te combineren. Je bent niet uniek in sterke punt A, maar misschien wel als je A combineert met B. Een bekend voorbeeld is Scott Adams, de tekenaar van Dilbert. Hij vertelt eerlijk: “Ik ben geen artiest en ik ben ik niet grappig. Maar gecombineerd heb ik met veel succes een eigen niche gevonden”.

Je hoeft dus niet overal perfect in te zijn. Wat is je niche? Waar wil jij heel goed in worden en alles voor geven? Wat ga je doen om daar hard voor te gaan werken (tip #1)? 

Durven loslaten (3)

Loslaten. Durf jij dat? Het is goed om af en toe je gedachten, emoties en verwachtingen los te laten. Het is niet altijd nodig om je leven te optimaliseren. Alleen groeien in fysiek, cognitief en mentaal opzicht is beperkt. Je moet spiritueel mee groeien, anders loopt je leven uit balans. De essentie daarbij is om hard te werken (tip #1), maar juist om ook durven los te laten.

Zelf heb ik daar ontzettend veel moeite mee. Toch besef ik me dat ik het meer moet doen. Meer moet durven. Zoals je in de volgende paragraaf kunt lezen, word ik er wel regelmatig aan herinnerd. 

Susan en Peter

Met Susan tijdens onze vakantie. Als je altijd op vakantie bent, is het dan nog wel bijzonder?

Waarom altijd beter?

Waarom willen mensen altijd verder en beter? Dat was de laatste vraag die ik kreeg nadat ik een lezing over biohacking had gegeven bij een bedrijf die software maakt voor onderwijsinstellingen. 

Simpel. Die drang is menselijk. Dat zorgt voor evolutie, innovatie en verbetering. Of is dat een erg Amerikaanse gedachte? Toevallig waren Susan en ik eerder die week naar een debatavond in Utrecht geweest. Het thema van de avond was ‘De beste versie van jezelf’.

De beste versie van jezelf zijn heeft heel erg te maken met zelfidentiteit. Dat is al een vaag begrip. Gaat dat alleen om je lichaam? Of wat je doet, dat je heel erg versmolten bent met je werk? Het heeft ook te maken met verwachtingen. Heb je hoge verwachtingen van jezelf? 

Ik heb een keer een cursus ‘Acquisitie voor professionals’ gedaan. Één van de mantra’s daar was: ‘Always underpromise and overdeliver’. Het zou aardig zijn om dat ook in je leven te doen. Niet teveel haast hebben, niet teveel van jezelf verwachten en je identiteit durven los te laten. 

Het loslaten van je identiteit komt ook heel erg terug in een boek dat ik nu lees. Het boek heet ‘Verslaafd aan liefde’ van Jan Geurtz [link onderin]. Het probleem dat iedereen heeft, is zelfafwijzing. Wij vinden onszelf niet goed genoeg zoals we zijn. Dit start al als we jong zijn en we bouwen allerlei mechanismes hiertegen op als we ouder worden. Denk aan: conflicten vermijden (hier ben ik schuldig aan) of je heel erg met een bepaalde rol identificeren. 

Wees tevreden met jezelf. Dat is simpel, maar niet eenvoudig

Het helpt dus om tevreden met jezelf te zijn. Gewoon, zoals je nu al bent. Dit is simpel, maar niet eenvoudig. Dit vereist ook talent (misschien die genetische aanleg van tip #2) en hard werken (tip #1). Mediteren kan hier al erg in helpen, omdat je jezelf traint in het accepteren van dingen zoals ze nu zijn. 

Het klinkt als een paradox: je leven verbeteren én tevreden zijn met wie je nu bent. Hoe dat moet? Dat weet ik ook niet, maar ik probeer me er doorheen te worstelen. 

Persoonlijke crises gebruiken (4)

Dit is nog maar een recent inzicht. Soms lijkt het leven zwaar, door alle obstakels, problemen en worstelingen die het je opwerpt. Maar sommige uitdagingen zoek je zelf op. Neem de toenemende populariteit van obstacle runs, mensen die een marathon willen rennen of andere extreme sporten.

Geloof me, een marathon hardlopen doet pijn. Vooral bij kilometer 35 was het voor mij afzien. Ik liep de marathon in Groningen. Het was nat, koud en mijn benen werden als een magneet de grond in getrokken. Toch was de ontlading immens toen ik over de finish kwam. 

Dat is wat Kasper van der Meulen me vertelde toen ik een seminar van hem bezocht. Het zit niet in de menselijke natuur om zorgeloos te leven. Dat maakt je ongelukkig. Je hebt problemen nodig in je leven. Maar dit is de crux: het zijn problemen die je zelf kiest. Als jij de keuzevrijheid hebt om zelf je problemen en uitdagingen te selecteren, dan heb je een gevoel van controle.

Dan kan jij het aan. 

Ik vind het vreselijk lastig, maar ik ben begonnen met elke ochtend een stuk Stoïcijnse filosofie te lezen. Stoicisme gaat juist uit van dit concept. Het leven is nooit zonder zorgen en problemen. Kies de problemen, omarm ze en deal met ze. 

Meer weten?

Dit zijn relevante en gerelateerde artikelen:

Dit zijn de boeken waarover ik heb geschreven:

Dit zijn externe artikelen die ik heb gebruikt:

Heb jij nog vragen aan me? Laat een reactie achter! Wat zijn je favoriete boeken? Welke leestips heb jij?

Leave a Comment