5 dagen niet eten

Periodiek Vasten: 5 dagen niet eten: 4 voordelen + 5 tips

In Gezondheid, Persoonlijke experimenten by Peter3 Comments

Periodiek vasten. Is niet eten gezond voor je? Ik ga een 5 dagen water fast doen. Dat betekent 5 dagen niet eten. Waarom doe ik het? Hoe doe ik het? Hoe meet ik het effect op mijn lichaam? Wat zijn de voordelen en welke tips heb ik?

Wat is periodiek vasten?

Wat is periodiek vasten? In het Engels heet het intermittent fasting. [Eerder heb ik daar ook een project mee gedaan, zie een link naar het artikel onderin] Eigenlijk is het heel simpel. Het principe is dat je een maaltijd overslaat. Of twee. Of drie. Of meer.

Zoals in mijn geval. Ik ga 5 dagen niet eten (september 2016). Alleen water, koffie of thee drinken. Het gevolg is dat mijn lichaam op een gegeven moment in ketose komt. In de lever wordt vet (uit mijn lichaamsreserve) omgezet in ketonen.

Eerder volgde ik het ketogeen dieet. [link onderin] Daarvan wordt ook gezegd dat je daarmee eigenlijk simuleert dat je aan het periodiek vasten bent.

intermittent fasting

Voordelen periodiek vasten

Nu denk je wellicht: “waarom zou je dit in vredesnaam doen?” Ik heb een aantal redenen:

  1. Evolutionaire geneeskunde
  2. Hormesis
  3. Gezondheidseffecten
  4. Praktische voordelen

Deze voordelen staan hieronder verder beschreven

1 Evolutionaire geneeskunde

Vanuit de evolutionaire geneeskunde is dit te verklaren. In de oertijd had je niet netjes drie keer per dag een maaltijd en kon je tussendoor ook niet even iets snoepen.

Op bepaalde dagen en in bepaalde seizoenen had de oermens genoeg te eten. Op andere momenten niet. Hoewel we tegenwoordig in moderne tijden leven, is ons lichaam met de werking van onze metabolisme en energiehuishouding niet zoveel veranderd. Met periodiek vasten simuleer je dit.

Dit heet de ‘thrifty gene’ theorie. [link naar wetenschappelijk artikel staat onderin]

2 Hormesis

In de presentaties die ik geef, noem ik vaak het begrip ‘hormesis’. Dit betekent dat een bepaalde stof in een kleine hoeveelheid goed voor je is, maar teveel van de stof schadelijk of dodelijk is.

Dit pas ik toe in mijn leven. Je lichaam prikkels geven, dat haalt je lijf uit de comfort zone. Het zorgt voor supercompensatie. In mijn leven is dat door ijszwemmen (koude), sauna (warmte), interval training en af en toe periodiek vasten.

3 Gezondheid

Er worden een aantal gezondheidseffecten toebedeeld aan periodiek vasten. Zo wordt beweerd dat het de groei van kankercellen kan tegengaan. Dit wordt de metabolisme theorie van kanker genoemd.

Deze theorie is ontwikkeld door dr. Thomas Seyfried. [link staat onderin het artikel]. Het principe is dat kankercellen houden van voeding en suikers. Je sterft letterlijk je kankercellen af als je een tijdje niet eet.

Andere effecten zijn dat je immuunsysteem wordt gestimuleerd doordat je niet eet, en dat jij je de organen die zich bezig houden met het verwerken van je voeding even rust gunt.

4 Praktische voordelen

Praktische voordelen dan? Misschien een beetje flauw, maar eten kost tijd. Voor mezelf schat ik in dat ik met eten maken, het opeten, opruimen en schoonmaken zo’n 2 uur per dag bezig ben. Straks heb ik dus meer tijd op de dag voor andere dingen.

Meer tijd door niet te eten

Een ander voordeel is vetverlies. Mijn lichaam moet straks wel overschakelen op het verbranden van het lichaamsvet dat ik heb. Het heeft geen andere keuze.

periodiek vasten gezond


Risico’s

Wat zijn de risico’s van periodiek vasten? De eerste is dat ik misschien op een bepaald moment wat suffig wordt. Dat schijnt vaak op de 3e dag te zijn. Mijn planning is nu daarom dat de 3e dag in het weekend valt. Ik hoef dan niet auto te rijden of andere intensieve dingen te doen.

Daarnaast zijn er ook experts die kritisch zijn over periodiek vasten. Het belangrijkste argument is dat het kan zorgen voor een ongezonde relatie met voeding. Dat je geobsedeerd raakt door eten. Bijvoorbeeld dat je daarna veel te veel gaat eten. Of dat het leidt tot anorexia.


Mijn aanpak

Hoe ga ik het doen? Mijn project start ik op een donderdag en loopt door tot maandag. De moeilijkste dagen heb je als je lichaam moet schakelen van de reguliere verbranding naar de verbranding van ketonen. Dit zit op de grens van dag 2 en 3. Dag 3 en 4 zitten voor mij in het weekend.

Wat doe ik?

  1. Vooraf
  2. Tijdens
  3. Achteraf

#1 Vooraf. Ik zorg dat ik de dagen vooraf al genoeg vet eet. Dus geen pizza, pasta of überhaupt voeding met veel koolhydraten. Daarnaast heb ik de afgelopen maanden al vaker periodes niet gegeten. Dat varieerde van 24 tot 40 uur niet eten.

#2 Tijdens. Ik drink naast water ook koffie en thee. Daarnaast blijf ik supplementen slikken zoals visolie en magnesium. Mijn water vul ik af en toe aan met zeezout om te zorgen dat ik genoeg elektrolyten en mineralen blijf binnenkrijgen.

#3 Achteraf. Nee, geen croissants of een enorme omelet met spek op de ochtend van dag 6. Ik ga het dan weer heel rustig opbouwen, waarschijnlijk met een kop bottenbouillon. Mijn lichaam moet ik de tijd geven om weer te wennen aan het wel eten.

Mijn verwachtingen

Wat zijn verwachtingen bij 5 dagen niet eten? Vroeger was ik er niet zo mee bezig. Ik weet nog dat op de middelbare school een actie was dat je een dag niet ging eten voor het goede doel. Net als het Glazen Huis van 3FM. 

Gelukkig heb ik de afgelopen maanden al meer ervaring opgedaan met periodiek vasten. Ik heb daarom vier verwachtingen over mijn project. Te weten over slapen, libido, gewicht en focus.

#1 De 1e is dat ik er slechter door ga slapen. Hoe dat kan, dat weet ik eigenlijk niet. Maar ik merk als ik een periode van langer dan 24 uur niet eet en er een nacht bij zit, dat ik die nacht slechter slaap.

#2 Het 2e is dat ik tijdelijk minder libido heb. Dit komt waarschijnlijk omdat mijn lichaam andere prioriteiten heeft dan zichzelf te willen voortplanten.

#3 Mijn 3e verwachting is dat ik na de 5 dagen wel wat gewicht ben verloren, maar dat mijn lichaam in de dagen erna ervoor zorgt dat ik weer op mijn oude gewicht kom. Hopelijk werkt het niet als een jojo dieet, maar vindt mijn lijf vanzelf weer een balans.

#4 Mijn 4e verwachting is dat ik meer focus heb. Dit gebeurt na het moment dat mijn lichaam is overgestapt op de verbranding van ketonen. Voor dat moment kan het juist zijn dat ik wat minder focus en concentratie heb.

periodiek vasten effect

Hoe meten

Goed, hoe ga ik dit allemaal bijhouden? Mijn experiment ga ik op de volgende manieren bijhouden.

  • Ketonen meten.
  • Gewicht meten. Elke ochtend op mijn slimme weegschaal.
  • Slaap meten. Met een slaapsensor.
  • Hartritmevariabiliteit (indicator van stress in mijn lichaam). Elke ochtend.
  • Dagboek. Hoe ik me voel. Elke ochtend en avond.

Een link naar de verschillende methoden en gadgets om te meten staat onderin het artikel. 


Hoe is het gegaan?

Conclusie in 5 lessen

Om mee te beginnen, het is me gelukt! 5 dagen heb ik niet gegeten. Op woensdagavond had ik voor het laatst gegeten, een uitgebreide salade met groenten, ansjovis en sardientjes. Daarnaast had ik nog een paar scheppen boter met zout en een stuk blauwe kaas gegeten. 

Daarna ging ik nog een training Olympisch Gewichtheffen doen. Meestal gevolgd door een bak kwark of een eiwitreep, maar nu: niets. 

Heerlijk: sushi na 5 dagen niet eten

Tot aan maandag 18.00. Toen begon ik met een kop bouillon met extra zout, drie rijstwafels met een dikke laag boter en sushi. Nee, geen dikke hamburgers en patat. Een lichte maaltijd zoals sushi is goed om er weer in te komen. Ik had ook zoveel zin om weer te eten!

Wat heb ik geleerd mijn project?

  1. Het is lastiger dan ik dacht
  2. Veel focus maar fysiek veel sneller vermoeid
  3. Na 2 dagen in ketose 
  4. Niet alleen een fysieke detox, maar ook mentaal
  5. Vier kilo afvallen 

1. Lastiger dan ik dacht

Vooraf dacht ik dat het me een stuk makkelijker zou afgaan. Maar, 5 dagen niet eten? Dat is toch best wel pittig. Het meest lastige vond ik het einde van dag 2 en de start van dag 3. Eigenlijk zoals ik had verwacht. Dat is wanneer het lichaam overschakelt naar ketose (zie punt #3).

Sommige aanhangers van periodiek vasten doen het 1 keer in de 3 maanden. Dat had ik na afloop niet. Het is wel iets wat ik 1x in het jaar zou willen doen, vooral vanwege de detox effecten (zie punt #4) en de effecten op je gezondheid.

CONCLUSIE: ik ga dit 1 keer per jaar doen, niet 1 keer per kwartaal

2. Veel focus 

Drie van de vijf dagen vielen in de werkweek. Dat ging prima. Wel had ik er voor gekozen om met het openbaar vervoer te reizen. Ik voelde me wel scherp genoeg om te rijden, maar mocht er toch iets gebeuren… Dat risico wilde ik niet lopen.

Veel focus en concentratie, maar wel sneller moe

Ik moest op vrijdagmiddag (dag 2 van het experiment) een sprint trekken om een trein te halen. Daar merk ik het wel aan. Ik had de trein gehaald, maar het koste me veel meer moeite dan anders. Mentaal was het geen probleem, maar fysiek was ik een stuk vermoeider. Al ging dat allebei met vlagen. Soms had ik ineens heel veel focus en concentratie, soms had ik ineens weer meer fysieke energie. 

Soms wat minder. 

Dat merkte ik toen ik op dag 2 een lezing moest geven ‘s avonds. Het was sowieso een intens onderwerp (over spiritualiteit, zie link onderin), dus ik ben halverwege mijn verhaal even gaan zitten.

CONCLUSIE: wil je echt top presteren, doe dat liever niet als je in je vastenperiode bent. 

3. Omslag naar ketose

Zoals ik al had verwacht, duurde het ongeveer 2 tot 3 dagen voordat ik echt in ketose zat. Dit had ik op 2 manieren gemeten, via mijn urine (Ketostix) en via mijn adem (Ketonix). In het artikel over het ketogeen dieet staan de verschillen in wat ze meten. [link onderin]

Het uitgangspunt is: hoe hoger, hoe beter. Je ziet dat mijn metingen met urine wat consistenter zijn. Met de adem zitten er soms rare waardes tussen, bijvoorbeeld de 37 op woensdagochtend. Dat was nog voordat ik ging beginnen. 

Tja, adem. In die omschakeling ga je uit je mond ruiken. Ik had al een metalige smaak in mijn mond en Susan zei het ook tegen mij. Als ik andere mensen tegenkwam, dan vertelde ik ze over mijn experiment en waarschuwde ik ze alvast. Nog beter is als je even je huis niet uit hoeft als je dit doet.

CONCLUSIE: het duurt 2 dagen voor mijn lichaam om te schakelen naar ketose verbranding voor energie 

Dag tijdstip Ketostix Ketonix
woensdag ochtend 5 37
woensdag 18.00 start! -
woensdag avond 5 17
donderdag ochtend 5 20
donderdag avond 15 30
vrijdag ochtend 40 30
vrijdag avond 60 52
zaterdag ochtend 80 42
zaterdag avond 80 51
zondag ochtend 80 49
zondag avond 80 44
maandag ochtend 80 39
maandag avond 80 32
maandag 18.00 einde! -
maandag na sushi 37 40
dinsdag ochtend 15 13

4. Fysieke en mentale detox

Het belangrijkste van dit project is dat het een voelde als een fysieke en een mentale detox. Je geeft je maag en darmsysteem even rust. Maar omdat je minder energie hebt, merkte ik dat ik ook mentaal rust kreeg. 

Normaal in een weekend ben ik druk met van alles. Nu liet mijn lichaam mij dat niet doen. Ik wilde vooral op de bank hangen en naar series op Netflix kijken. Zoals Stranger Things, Black Mirror en een aantal documentaires. 

Of periodiek vasten echt een detox effect heeft, vind ik lastig om te zeggen. Het voelde wel zo, maar dat kan ik niet onderbouwen met data. Wel heb ik mijn hartritmevariabiliteit gemeten. Dit is een indicator van stress in je lichaam. 

De scores op dag 1, 3 en na afloop laten zien dat mijn lichaam niet heel erg gestrest is geraakt van het periodiek vasten. Dat vond ik wel een prettige constatering, mijn lichaam heeft blijkbaar een manier om hiermee te kunnen ‘dealen’.

Geen terugval in kracht of snelheid in mijn trainingen

Één dag nadat ik weer mocht eten, deed ik weer een training Olympisch Gewichtheffen. Een dag later deed ik een interval training hardlopen. In beide gevallen merkte ik geen terugval in mijn niveau, zowel niet qua kracht als qua snelheid.

CONCLUSIE: periodiek vasten is niet alleen een fysieke, maar ook een mentale detox

5. Afvallen 

Hoe zit het mijn gewicht? Toen ik begon met de vastenperiode toen woog ik 81,7 kilo. Daarna ga ik naar 80,0 kilo (dag 2), 78,8 kilo (dag 3), 78,4 kilo (dag 4) en 77,5 (dag 5). Dus: ruim 4 kilo kwijt in 5 dagen.

Daarna kwam het er ook weer snel genoeg bij. Ruim 5 dagen na het aflopen van de vastenperiode zit ik op 80,1 kilo. Dus, wie weet: misschien per ik ruim 1,5 kilo voorgoed kwijt geraakt.

In 5 dagen: 4 kilo kwijt (blijvend: 1,5 kilo)

Hoe zit het met slapen? Tijdens mijn vastenperiode sliep ik een stuk minder dan de dagen ervoor of erna. Vooral op de eerste nacht (56% slaapkwaliteit, waar ik normaal rond de 80% zit). Wellicht was dat ook meer mentaal. De dagen voor de vastenperiode voelde ik me ook wat minder fijn, wellicht omdat mijn lichaam zich schrap zette voor wat er ging komen. 

Net als mijn slaap, was ook mijn libido minder tijdens de vastenperiode. Niet zo gek. Het lichaam heeft andere prioriteiten om mee bezig te zijn.

CONCLUSIE: periodiek vasten helpt om af te vallen, maar je gaat er slechter van slapen


Vervolg

Na mijn experiment in september 2016 heb ik besloten om in ieder geval 1x per jaar een langere vastenperiode te doen. Ik merkte de tweede keer, in 2017, al dat het me beter af ging. Het leek erop of mijn lichaam beter gewend en afgestemd was op de langere periode zonder voeding.

Het blijft wel belangrijk om je vastenperiode goed voorbereid te starten, te zorgen dat je genoeg drinkt en elektrolyten binnenkrijgt en dat je goed op je eigen lichaam let. Ook tijdens de tweede vastenperiode ging ik niet sporten of andere heftige inspanningen doen.

Hieronder zie je mijn Instagram bericht nadat ik weer ging beginnen met eten:

https://www.instagram.com/p/BVKmRBJF0DU/


Kris Verburgh over 5 dagen niet eten

Op de Singularity University the Netherlands Summit sprak ik met Kris Verburgh over periodiek vasten. Rond 4 minuten en 5 seconden hebben we het daarover.

Interview met Kris Verburgh over onder meer 5 dagen niet eten


Meer weten?

Eerder schreef ik deze artikelen over dit thema:

Artikelen die ik noem:

  • Spiritualiteit. Deze lezing gaf ik op dag 2 van mijn vastenperiode. 

Hoe ik meet:

Externe links:

Sla jij wel eens een maaltijd over? Doe je dat ook wel eens een aantal dagen lang? Laat een reactie achter!

Comments

  1. Veel succes. Ben benieuwd naar je ervaring. Er zijn ook mensen die vasten met alleen gebruik makend van zonlicht (en meditatie).

  2. Ik ben benieuwd hoe het je vergaat. In de stille week voor Pasen heb ik zelf een week lang gevast en alleen water en groene thee gedronken. Het viel me mee hoe makkelijk je lichaam kan blijven functioneren zonder voedingsstoffen, zolang je je rustig houdt (op dag drie met de kinderen Just Dance Now spelen op de Playstation ging niet meer…)

    Wat me tegenviel waren dat allerlei spectaculaire detoxverschijnselen uitbleven. Het leek alsof mijn spijsvertering een uur na de start stopte, maar toen ik weer ging eten zat ik ook met een uur al op de WC! Ik heb gevast in een periode dat mijn partner niet thuis was en ik vrij had genomen van werk. Vanwege de stank uit je mond bleek dat wel een goede keus…
    Omdat ik wel de zorg voor de kinderen had, en dus ook moest koken ben je alsnog wel eten aan het bereiden. Dat heb ik niet als extra verzoeking ervaren, maar het betekent wel dat je geen tijdswinst boekt omdat je niet hoeft te koken etcetera. Als er een volgende keer komt, zou ik daarom meer in afzondering willen vasten.

  3. He Peter,

    wat betreft slaap : meer wakker worden merk ik hetzelfde. Wat mij helpt is krill olie ‘s avonds innemen ipv ‘s morgens. En een koffielepeltje mct olie voor het slapengaan. (misschien is dat dan niet meer vasten)

    Je brein heeft energie nodig om de waste op te schonen gedurende je nacht.

    Johan

Leave a Comment