Paleo ongezond? Tegenstanders, nadelen & kritiek

In Gezondheid by Peter10 Comments

Paleo ongezond? Wat is de kritiek op het paleo dieet? Wat vinden tegenstanders de nadelen van het paleo dieet? Is het terecht? Waar bestaat die kritiek uit? 

Inhoud van dit artikel

Paleo ongezond (4x)

Ik keek verbaasd op. “Dat paleo dieet van jou, hé”, zei een goede vriend van me, “dat is toch vooral heel veel vlees eten.” Het paleo dieet is ongezond, toch? Hoe populairder het paleo dieet wordt, hoe meer kritiek het ook krijgt. Prima. Wat voor reacties krijg je van mensen als je vertelt dat je eet volgens het paleo dieet?

Een van de bekendste criticasters van het paleo dieet is Christina Warinner. Ze is een archeologisch geneticus en assistent professor aan de universiteit van Oklahoma. Waarom is ze zo bekend? Op een TED event in januari 2013 gaf ze een lezing met de titel ‘Debunking the paleo diet’. Ze heeft vier punten van kritiek.

  • Ten eerste at de mens in de oudheid helemaal niet zoveel vlees als het paleo dieet propageert.
  • Ten tweede zijn er bewijzen dat onze voorouders wél bonen en granen aten (of in ieder geval klaar maakten). Bonen en granen ontbreken in het paleo dieet.
  • Ten derde is voeding die nu wordt voorgesteld als paleo ook een product van landbouw en ontwikkeling. Populaire paleo voeding zoals avocado’s, broccoli en bananen had je in de oertijd nog niet (in deze vorm).
  • Ten vierde is er geen één echt paleo dieet mogelijk. Onze voorouders op de savanne aten heel anders, dan die aan de kust woonden.

Opvallend genoeg geeft ze aan het einde van haar lezing tips over wat volgens haar wel goede voeding is. Hierin vertelt ze dat je zoveel mogelijk ‘whole foods’ moet eten in plaats van ‘processed foods’. Ook moet je vooral eten wat nu in het seizoen is. Mmm, dat klinkt al aardig paleo in mijn oren. Niet vreemd dus dat bijvoorbeeld Robb Wolf hier weer op reageerde.

Nadelen paleo

Op de Singularity University the Netherlands Summit 2016 sprak ik met Kris Verburgh, onder meer over het paleo dieet.

Vanaf 6 minuten en 40 seconden hebben we het specifiek over het paleo dieet.

Kris Verburgh over het paleo dieet, langer leven en niet eten (voor 5 dagen)

Het Paleo dieet rammelt

In juni 2013 verschijnt een artikel op de Scientific American over het paleo dieet. Hun kritiek komt wel overeen met die van Warinner. De auteur stelt dat je niet één dieet kan aanwijzen als het paleo dieet, aangezien onze voorouders zo veel verschillende dingen aten afhankelijk van hun locatie, de seizoenen en mogelijkheden.

Het lijkt me een broodjeaapverhaal (Frans Kok)

Zo wordt ook Marlene Zuk aangehaald met haar boek ‘Paleofantasy‘. Zij stelt dat de mens (homo sapiens) wel degelijk is geëvolueerd in de afgelopen tienduizend jaar. Misschien zelfs ingrijpender en sneller dan iedereen denkt. Een andere wetenschapper die wordt aangehaald, William Leonard, stelt dat de mensheid niet is geëvolueerd om te leven op een enkel, optimaal dieet. Klopt. Als ik kijk naar wat ik eet binnen het paleo dieet, is dat overigens al behoorlijk gevarieerd.

kritiek op paleo

Christina Warinner

Paleo is duur

Een ander punt van kritiek is dat paleo een duur en elitair dieet is (bron). Graanproducten zijn een stuk goedkoper om te produceren en om de wereld mee te voeden. De auteur is van mening dat landbouw de enige manier is om de groeiende wereldbevolking te voeden. Daar zit best wat in. Bewerkte voeding met veel koolhydraten is vaak veel goedkoper en ‘meer calorieën per gram’ dan groente, fruit, vis of vlees.

Niet afvallen door paleo

Veel boeken over paleo gaan in op het schrappen van koolhydraten. Door de inname van koolhydraten te minderen krijg je een minder hoge insulinepiek. Kort gezegd, wil je het niveau van je insuline stabiel houden om minder ontstekingen in je lichaam te hebben en om af te kunnen vallen. Daar komt steeds meer kritiek op. Zo staat in een uitvoerig artikel op de site van Guy Droog dat de insulinerespons van een biefstukje hoger is dan van witte pasta. Kappen dus met die verantwoorde groene smoothies (foto)!

Volkskrant over paleo dieet – UPDATE

Op 20 maart verscheen in Volkskrant Magazine het artikel ‘Is het paleodieet werkelijk goed voor je?’ Naast voorstanders zoals Esther Nederhof (Rijksuniversiteit Groningen) worden ook tegenstanders geïnterviewd. In dit geval hoogleraar voeding Frans Kok (Wageningen Universiteit). Zijn mening liegt er niet om..

Dat hele paleodieet is onzin (Frans Kok)

In het stuk worden de 5 regels van het paleo dieet beschreven en daarbij de reactie van Frans Kok.

  1. Schrap granen, brood, rijst, mais en aardappelen van het menu.
    Frans Kok: Zo’n 98 procent van alle mensen kan prima brood en pasta verteren.
  2. Haal je energie voor een groot deel uit (grasgevoerd) vlees en vis (het liefst mager wild).
    Frans Kok: Eiwit is belangrijke voedingsstof, maar zóveel eiwit is niet nodig.
  3. Gebruik het juiste vet.
    Frans Kok: Een vreemde bewering; omega 6-vetzuren zijn juist ontstekingsremmend.
  4. Eet veel fruit en groenten, maar geen bonen en peulvruchten.
    Frans Kok: Ik ben het eens met veel groente en fruit, maar erg benieuwd naar onderzoek dat bewijst dat pinda’s en sojabonen onze ingewanden beschadigen. Het lijkt me een broodjeaapverhaal.
  5. Eet geen suiker – het leidt tot vaatproblemen, overgewicht en diabetes.
    Frans Kok: Er is niks mis met suiker als je er niet te veel van eet.

Mijn reactie op dit artikel? Hoe populairder iets wordt, hoe groter ook de tegenbeweging wordt. Sommige elementen die worden opgevoerd als zijnde het paleodieet kloppen ook niet met hoe ik het zelf doe. Ik eet niet de hele dag door vlees, laat staan “55 tot 115 gram dierlijke eiwitten per maaltijd” zoals in het artikel staat.

Mijn oordeel over paleo

Dat is niet mis, al die kritiek op paleo. Toch volg ik het dieet grotendeels en heb zelfs een maand het paleo dieet heel strikt gevolgd. Ik voel er me er goed bij, maar ben er niet dogmatisch in. De kritieken lijken er met gestrekt been in te gaan, maar dat valt eigenlijk wel mee. De rode lijn is dat je het beste niet bewerkte voeding kan eten en dat je moet blijven zorgen dat je gevarieerd eet. Dat doe ik ook. Gevarieerd paleo met regelmatig bulletproof coffee
update april 2015:

5 keer kritiek op het paleo dieet

Eet jij volgens het paleo dieet? Wat voor reacties krijg je dan van vrienden, familie, collega’s, kennissen en onbekenden? Eerder schreef ik een artikel dat het paleo dieet onzin is. Dat artikel gaat over de kritiek op paleo vanuit de wetenschap.

Maar, hoe reageren mensen in je omgeving? Ik vroeg het in de Facebook groep Paleo Nederland. De reacties heb ik onderverdeeld in 5 categorieën, van zorgen over wat je wel mag eten tot de opmerking dat al ons eten sowieso gezond is.

#1 Zorgen over wat je wel mag eten

  • Jemig, wat mag je dan nog wel eten?
  • Eet je wel goed?
  • Jeetje, mag je dan helemaal niets meer eten?
  • Je bent wel doorgeslagen zeg!
  • Zorg je zelf voor je eten?

Sommige mensen zijn bang om essentiële vitamines of mineralen te missen als ze het paleo dieet volgen, maar in voeding als brood of pasta zit eigenlijk niets bijzonders. Ik moest in het begin overigens ook heel erg wennen. Al snel was het geen issue meer. Je kan gewoon een pasta maaltijd maken met gehakt, groente en saus, maar dan zonder de pasta. Heerlijk!

#2 Afvallen door het paleo dieet

  • Je hoeft toch niet af te vallen?

Deze hoor ik ook wel af en toe. Niet zo vreemd, in mijn experiment in februari kwam ik er achter dat ik ruim een kilo was afgevallen toen ik het paleo dieet volgde. Uit mijn analyse bleek overigens dat ik niet zozeer minder calorieën had gegeten, maar dat ik vooral veel minder koolhydraten had gegeten

#3 Al ons eten is gezond!

  • Hoezo ongezond? Als het slecht voor je zou zijn, dan mogen ze het echt niet verkopen in de supermarkten.
  • Alles wat supermarkten verkopen is goedgekeurd door de Europese Unie. Dat zijn strenge regels.

Dit zijn argumenten waar wat voor te zeggen is. Maar het is verstandig om zelf te blijven nadenken en vooral te luisteren naar je eigen lichaam. Dat is hoe ik ook mijn persoonlijke experimenten insteek. Ik probeer iets uit en kijk dan of het voor mij werkt. De (medische) wetenschap bevestigt ook steeds meer onderdelen uit het paleo dieet. Zo zijn kunstmatige zoetstoffen toch echt niet goed voor je lichaam en is het Voedingscentrum van plan de Schijf van Vijf te wijzigen.

#4 Paleo is een levensstijl

  • Dieet? Daar begint het al mee. Het is een levensstijl, geen dieet.

Dit geldt ook voor mij. Paleo levensstijl staat voor meer dan voeding. Het gaat ook om op een andere te bewegen, slapen en omgang met stress. De 10 principes van de primal blueprint zijn daar een goed voorbeeld van.

#5 Paleo is geen dogma

  • Ik gebruik ervan wat ik interessant vind en val daar verder niemand mee lastig, als ze mij maar ook niet lastig vallen.
  • Ik zeg enkel dat de manier zoals ik eet voor mij het beste is, omdat ik me daar goed bij voel.

Een aantal reacties gaan over hoe je zelf met het paleo dieet om gaat. Dit geldt ook voor mij. Voor mij is het paleo dieet een leidraad, maar volg ik het niet religieus. Als ik bij andere mensen ga eten, eis ik niet dat ik paleo moet eten. De consequentie is dat je het eten wel meer moet voorbereiden. ‘s Avonds maak ik vaak mijn lunch klaar voor de volgende dag. Ik heb het er graag voor over.

Jij? Eet je al paleo? Waarom wel of waarom niet? Wat voor reacties hoor jij als je vertelt dat je eet volgens het paleo principe? Laat het me weten in de comments!

Comments

  1. Janine

    Ik ben in september 2013 begonnen met paleo, na een paar dagen afkicken van tarwe voelde ik me beter dan ooit. Inmiddels voel ik me weer ‘normaal’, maar dan zonder de after breakfast/lunch/dinner dips, ik ben positiever, sportiever en meer gefocussed. En soms als ik dan toch tarwe of suiker eet (taart!), voel ik het meteen aan echt vanalles. Superstreng ben ik niet, want als niet-vleesliefhebber eet ik soms wel geitenkaas en peulvruchten. Maar ik voel me er zoveel beter bij dan bij een voedselpatroon vol granen en suiker!
    PS: leuke site!! ik kende hem nog niet.

  2. Carmen

    Je zou de docu ‘Forks over Knives’ op Netflix eens moeten zien… Paleo is iets wat ik absoluut niet overweeg.

  3. Melissa

    Ik eet al weinig vlees en ondanks dat ik geen enkele dieët of levenstijd volg ben ik al een paar kilo’s
    kwijt. Ik merk dat mijn lichaam suiker en graan nodig heeft. Zonder graan is mijn ontlasting dun en als ik graan op heb is mijn ontlasting normaal, tuurlijk Let ik op suikers maar suiker zit ook in groente, fruit en zelfs vlees, vis en gevogelte
    Ik ben vanaf peuterleeftijd al patiënt en dat kan je echt niet met een andere leefstijl of een dieët kwijtraken

    1. Johan

      Suikers in reguliere producten zijn slecht omdat ze gestript zijn van allemaal belangrijke vitamines en mineralen. Daardoor kan ons lichaam suikers niet goed verwerken. In fruit en groente zitten deze vitamines wel waardoor de suikers prima verwerkt kunnen worden. In vlees,vis en gevogelte zitten geen suikers.

      Je lichaam heeft enkel graan nodig omdat je lichaam daar aan gewend is. Graan is niet gezond, zitten weinig voedingstoffen in en bevatten schadelijke stoffen zoals gluten. Juist met een andere leefstijl en dieet kun je ziektes voorkomen en genezen.

  4. Sebastiaan

    Als student ‘voeding en gezondheid’ kan ik zeggen dat alles waar dieet achter staat zo’n beetje onzin is.

    Ten eerste zijn granen prima te verteren. slechts een klein gedeelte vd bevolking kan écht niet tegen gluten. De meeste ‘fitgirls’ die dit vermijden doen dit totaal onnodig. Het argument van het beter voelen na uitsluiting van gluten is gelijk aan het begrip ‘placebo’. Stupide want juist granen zijn ontzettend goed voor de actieve mens.

    Ook zoals hierboven is aangehaalt dat suikers niet goed af te breken zijn is complete onzin. Onze hersenen gebruiken uitsluitend koolhydraten en het ontbreken van vitamines en mineralen hebben hier geen negatieve invloed op.

    Daarnaast 55-100gr aan dierlijke eiwitten per maaltijd???? dit is echt een ontzettende overkill. Daarnaast werk je met deze vlees inname goed aan je doel om voor je vijftigste minimaal 4 soorten kanker te krijgen. Lijkt me niet helemaal de bedoeling of wel?

    Dus stop met het verzieken van je lichaam. Eet gevarieerd, bereken gewoon je energiebehoefte per dag, de minimale èn maximale benodigde hoeveelheid vitamines en mineralen en stop met ongefundeerde kennis te verspreiden.

    1. peterjoosten

      Sebastiaan,
      Dank voor je reactie. Ik ben hier ook weer deels op terugkomen, mede door mijn podcast interviews. Met je studie zou ik die met Chi (#10) en bijvoorbeeld Jelmer de Boer (#21) aanraden.
      Peter

  5. maartje

    Ha Peter
    Interessant
    Ik denk dat natuurlijk eten niet perse veel vlees en vis is.
    Bedoelen ze met 55-100 gram dierlijk eiwit, 55 -100 gram bereid product of echt zoveel eiwit? Dat is nogal een verschil.

    Over de bonen en glutenvrije granen, hoe sta jij hierin, omdat in dit stuk staat dat het vroeger ook al gegeten werd?

    De bonen, ik bedoel peulvruchten eet ik nu ook niet maar bevatten wel goede dingen en granen / zaden (haver/boekweit/gierst) etc hebben ook weer bepaalde mineralen en beschermende stoffen.

    Ik vind het maar lastig, wi lhet zo graag goed doen ook voor mijn (niet gezonde) lichaam, maar wat is goed? Zeker als je niet weet wat goed voor jou is.

    Sorry lang verhaal, bij voorbaat bedankt als je reageert!

    Hartelijke groet

    1. Peter

      Dag Maartje,
      Zelf merk ik dat mijn lichaam best tegen bonen en bepaalde granen kan. Mijn huidige beeld op gezonde voeding is: het liefst onbewerkt en zoveel mogelijk plantaardig. Brood, bijvoorbeeld in de vorm van zuurdesem, of een ontbijt met havermout past daar nu voor mij wel in. Zolang het maar niet te eenzijdig word. Dus ik probeer zoveel mogelijk te variëren en mezelf af en toe testen.
      Peter

  6. Annemarie

    Ik heb 4 jaar geleden mijn voedings- en leefstijl aangepast, grotendeels het paleoprincipe en ben daarmee wel zonder problemen 15 kilo afgevallen en blijf nu op gewicht (duidelijk balans in mijn lijf). Ik ben het helemaal eens met bovenstaande schrijver, het paleo eten bestaat niet hoofdzakelijk uit dierlijke producten, juist gevarieerd eten en geen producten met toevoegingen is het principe. Ik dacht dat ik bepaalde voeding zou missen in mijn eten, het tegendeel is waar, ik mis niks. Ik merk nu dat als ik tarwe producten eet, dat ik last van mijn darmen krijg, dat zegt voor mij al genoeg 🙂 Inmiddels ben ik zover dat ik ook mijn eigen huidproducten en shampoo maak, het bevalt prima (dat vindt mijn lijf ook). De tegenbeweging is een logisch gevolg van de invloed die de levensmiddelenindustrie en farmacie in onze huidige maatschappij heeft….stel je voor dat iedereen “gezond” zou zijn, dan valt er weinig meer te verdienen aan rotzooi!

Leave a Comment