Langer leven door Wetenschap & Technologie

In Artikel, Innovatie by Peter0 Comments

Langer leven. Wat kun je doen om langer te leven? Wil je gezond oud worden? Wat moet je eten en wat moet je in je leefstijl doen om langer te leven? Wat zijn inzichten en ontwikkelingen in wetenschappelijk onderzoek naar langer leven? Hoe zorgen technologie en bedrijven dat we langer kunnen leven? Waarom willen ze dat? 

Na dit artikel

In dit artikel lees je over hoe je langer kan leven door een gezonde leefstijl (1), wat voor onderzoek de wetenschap hier naar doet (2) en hoe technologie ons hierbij kan helpen. Verder heb je straks meer zicht de impact van langer leven (5x) en pillen die je moet slikken op veroudering tegen te gaan (3x). Tot slot heb ik 2 video interviews gehouden met Khannea Suntzu en Kris Verburgh.

Voor het schrijven van dit artikel organiseerde ik een Biohacking Meetup (Utrecht) en was ik aanwezig bij de Singularity University Summit the Netherlands (Amsterdam) en het EHA Symposium (Brussel). 

Langer leven gezondheid (1)

Mijn eigen leefstijl probeer ik zo in te richten dat ik zo gezond mogelijk blijf. Sterker nog, ik probeer alles uit. Wat is de meest ideale voeding? Welke supplementen moet ik slikken? Hoe moet je bewegen en trainen? Hoeveel stress is goed voor je? 

Je leefstijl heeft heel veel invloed op hoe oud je wordt. Rook je? Eet je ongezond? Heb je last van chronische stress? 

Wat ik zelf doe om gezond oud te worden, kun je lezen in het artikel ‘Gezond oud worden’ [de link naar dit artikel staat onderin]. 

Langer leven wetenschap (2)

Langer leven door wetenschap. Wetenschappers, zoals biologen of medische wetenschappers in allerlei thema’s, zijn bezig met veroudering. Hoe werkt ouder worden in het menselijk lichaam? 

Wetenschappers onderzoeken het effect van ouder worden op organen, op cellen, op het brein en nog veel meer. Zodra je weet hoe veroudering werkt, dan kun je proberen dat proces te stoppen of misschien wel om te draaien.

Krijgen we dan scènes zoals de film ‘A curious case of Benjamin Button’ waarin iemand steeds jonger (in plaats van ouder) wordt? In de foto boven zie je een scène uit die film. 

Het meest bekende instituut dat onderzoek doet naar veroudering en langer leven is SENS [link staat onderin]. De Chief Science Officer van SENS is de markante Aubrey De Grey. Hij is biomedisch gerontologist van professie. Dat is de term voor iemand die veroudering onderzoekt. Zijn visie is dat de eerste persoon die 1000 jaar wordt, nu al is geboren. 

Oneerlijk Voordeel op je Concurrenten


Is je bedrijf of organisatie voorbereid op de toekomst? Wat is de impact van technologische ontwikkelingen zoals biohacking? Welke bedreigingen en kansen levert dit op en hoe speel je daarop in?

Vul hieronder je emailadres in en ik stuur je de Biohacking Businessclass whitepaper direct toe!

“De eerste persoon die 1000 jaar wordt, die is nu al geboren.”Aubrey de Grey

Plat gezegd is veroudering de toename en opbouw van schade in cellen en organen. Dit is de focus van het meeste onderzoek wat er nu gebeurt op dit vlak. Je kan het vergelijken met een auto. Als één van de banden het begeeft, dan vervang je toch die band.

Waarom zou dat anders zijn voor mensen? 

Langer leven technologie (3)

Technologie kan ons ook helpen om langer te leven. Eerder heb ik bijvoorbeeld een bijeenkomst georganiseerd over 3D bio printen. Als mijn lever ‘op’ is, kan ik dan een nieuwe printen? [link naar 3D bio printen staat onderin]

Calico is een bedrijf dat door Google is opgericht. De doelstelling van het bedrijf is het bestrijden van ouderdom en het verlengen van het leven van mensen. Zelfs voor Google met haar zoekmachine, de bril en auto’s die zelf rijden, is dit een ambitieus doel.

Neem deze quote van Bill Maris, de bestuursvoorzitter van Google Ventures. Hij zegt: “Ik hoop lang genoeg te leven om niet dood te hoeven gaan”.

Langer leven bedrijfsleven

Andere voorbeelden zijn bedrijven zoals Human Longevity Inc en Alkahest [links onderin]. Human Longevity is opgericht door onder meer Peter Diamandis en Graig Venter (samen met andere onderzoekers was hij de eerste die het menselijk genoom in kaart bracht). De focus van Alkahest ligt op het ontwikkelen van therapieën om veroudering tegen te gaan op basis van bloed. 

Vergeet ook niet het niveau van het individu. De bekende durfinvesteerder en technologie ondernemer Peter Thiel injecteert zichzelf bijvoorbeeld met vers bloed. Ray Kurzweil (Google) slikt dagelijks een berg pillen om zijn eigen veroudering tegen te gaan. 

“Ik hoop lang genoeg te leven om niet dood te hoeven gaan”.Bill Maris (Google Ventures)

Bij Calico werken in ieder geval heel slimme wetenschappers, die interdisciplinair onderzoek gaan doen naar langer leven. Ik ben vooral benieuwd of de focus ligt op technologie en gezondheidszorg of ook op leefstijl. Zoals voeding, training, beweging en stress. Mijn visie is dat gezondheid ook vaak zit in dingen die geen geld kosten. Denk aan een ijsbad, zonlicht, niet eten en mediteren.

Is dat ook aantrekkelijk voor een bedrijf waarin Google investeert? Of zoeken ze naar een magische pil die ze kunnen verkopen?

Waarom ik hier enthousiast van word

Ik vind het fascinerend. Niet alleen voor mezelf. Ik zou zelf ook wel gewoon heel erg oud willen worden. Dat zou iedereen wel willen. 

Je kunt er allemaal bezwaren bij hebben. Met name als het gaat om de maatschappelijke implicaties. 

  • We hebben toch al overbevolking?
  • Dit is wel egoïstisch!
  • We hebben toch niet voor niets in ons leven geboorte en dood?

Allemaal terechte punten van kritiek. Toch zijn er ook weer argumenten om wel te pleiten voor onderzoek tegen veroudering. 

Als je het woord veroudering vervangt voor woorden zoals Alzheimer of Hartaanval, dan zijn veel minder mensen tegen onderzoek. Het is vanuit welk perspectief je kijkt naar deze ontwikkelingen. 

Een tweede argument is dat mensen die langer leven, ook veel minder lang ziek zijn. Mensen die heel oud worden, die zijn (ondanks alle genetische, sociale en culturele verschillen) over het algemeen gezonder. De tijd dat ze ziek zijn voordat ze overlijden, is korter dan bij mensen die minder oud worden. [link naar het onderzoek staat onderin]

“Op geluk staat geen leeftijd.”Directeur verzorgingshuis

Vanuit verschillende perspectieven is dit een interessant inzicht. Niet alleen het lijden van mensen is minder. Maar je kan ook nog veel langer alles doen wat je wil doen en het kost de maatschappij minder geld.

Daarnaast lijkt het me fijn om langer te leven. Dat is helemaal niet eng. In het Belgische Nieuwsblad komt een directeur van een verzorgingshuis aan het woord:

“Hier woont een honderdjarige die zich volop amuseert, en een vrouw die tientallen jaren jonger is, maar al levensmoe is. Op geluk staat geen leeftijd”.

Wat je er ook van vindt, het is een ontwikkeling die momenteel heel hard gaat. Zeker als organisaties zoals Google zich er mee bezig houden. Ziek zijn, dat wil niemand. Maar als het tegenovergestelde gebeurd? Dat iedereen heel lang gezond is? 

Dat zorgt voor een heel ander gesprek. Veel meer over ethiek en de maatschappelijke impact. Neem deze voorbeelden:

  • Hoe zit het met ons pensioenstelsel als mensen extreem veel ouder worden? 
  • Gaan we dan ook veel langer werken? 
  • Gaan we dan ook anders om met euthanasie? 
  • Wat betekent het psychisch als je weet dat je 300 jaar wordt? 
  • Blijf je dan wel gelukkig?
  • Wat doen we dan met cryonisme? (dit zijn mensen die zichzelf hebben ingevroren en wachten tot er een oplossing is voor de aandoening waar ze aan lijden)

Visies op langer leven

De laatste tijd ben ik het hele veld rondom veroudering en langer leven intensiever gaan volgen. Zo was ik aanwezig bij 3 evenementen die gingen over dit thema.

  1. Biohacking Meetup (Utrecht, september 2016) 
  2. Singularity University Summit (Amsterdam, september 2016) 
  3. Eurosymposium on Healthy Ageing (Brussel, september 2016)

1 Meetup

Op 20 september organiseerde ik een Meetup over dit onderwerp. De spreker was Khannea. Zij is futurist. Haar interesse ligt bij langer leven, ethiek, kunstmatige intelligentie, robotisering en transhumanisme. Zelf gaf ik een introductie op biohacking en transhumanisme. 

Dit waren de thema’s van de Meetup. 

  • Wat is het transhumanisme?
  • Wat is cryonisme? 
  • Hoe kun je langer leven door leefstijl? 
  • Hoe kun je langer leven door wetenschap en technologie?
  • Wat is de impact als iedereen ouder wordt?

Het programma voor dinsdag 20 september was als volgt. 

19.00 Inloop 
19.30 Introductie in transhumanisme door mij
19.45 Khannea over langer leven 
20.45 Q&A
21.00 Afsluiting

De Meetup is bij Seats2Meet op Utrecht Centraal. Meld je aan via deze link. Dan weten wij hoeveel mensen er komen. 

Impact op de wereld (5x)

De Biohacking Meetup over langer leven had nogal een impact op me. Sommige dingen die Khannea beschreef, lijken rechtstreeks uit een science-fiction film te komen. 

Khannea houdt zich al jarenlang bezig met langer leven, veroudering en transhumanisme [link onderin]. Binnen dit veld ziet ze twee thema’s:

  1. Het tegengaan van veroudering
  2. Het omdraaien van veroudering

We staan nu aan het begin van fase 1. De reden hiervoor is dat we onze evolutionaire mogelijkheden maximaal hebben ‘uitgenut’. Op een natuurlijke wijze kunnen niet heel veel ouder meer worden. 

“We hebben onze evolutionaire mogelijkheden maximaal uitgenut.”Khannea

Zij ziet veroudering als een aandoening die we kunnen verhelpen, juist nu door het gebruik van innovatieve technologie. Aubrey de Grey heeft zeven oorzaken van veroudering geïdentificeerd. Deze hebben betrekking op het niveau van de cellen, zoals de opstapeling van afval binnen cellen en tussen cellen. Nanotechnologie (om afval te verwijderen) en stamceltheorie (om cellen te vervangen) zijn hier mogelijke oplossingen voor. 

Maar wat als dat gebeurd? Zij gaat in op de meest voorkomende kritiek. 

  1. Associaties met fascisme
  2. Kwaliteit van leven
  3. Geld
  4. Te veel mensen
  5. Ongelijkheid

#1 Het is lastig om voorspellingen te doen. Veel mensen halen donkere toekomstbeelden of betrekken fascisme erbij. Dat vertroebelt snel de discussie over deze ontwikkelingen. 

#2 We gaan niet alleen langer leven, maar de kwaliteit van leven gaat ook omhoog. Het is niet dat je 80 jaar blijft, inclusief alle gebreken. Nee, straks kun je honderden jaren leven met het lichaam van een twintigjarige. 

Sterker nog, er zijn toekomstdenkers die vinden dat menselijk lijden voorkomen kan worden. Maar maakt tegenslag het leven juist niet interessant?

#3 Geld. In de toekomst laten we veel meer werk door robots doen. Dat is niet erg, maar maakt wel dat we moeten nadenken over vormen zoals het basisinkomen. Met de kosten valt het volgens haar ook wel mee. We betalen veel minder voor de gezondheidszorg en dingen zoals een pensioen of AOW is niet meer nodig. 

#4 Overpopulatie. Wat gebeurd er als iedereen veel ouder wordt? Zijn er dan niet teveel mensen op aarde? Volgens Khannea valt dat wel mee. “We zijn nu met 6 miljard, maar we hebben nog ruimte op aarde voor 13 miljoen mensen”.

Als we daar overheen gaan? Khannea: “Tegen die tijd leven we als mensheid ook in de ruimte. We hebben dan planeten en asteroïden gekoloniseerd”. We hebben dan de beschikking over 6.000 keer het oppervlakte van de aarde. 

“Deze ontwikkelingen kunnen ook leiden tot een grotere ongelijkheid.”Khannea

#5 Ongelijkheid. Dit vind ik zelf de meest interessante. Wat als we straks de mogelijkheid hebben om 20 IQ punten slimmer te zijn. Dat is een keuze die je kan maken voor je eigen kind. Maar je hebt ook de keuze om daar niet aan mee te doen. Dat zijn nogal ethische dilemma’s. 

Groeit de kloof tussen rijke ondernemers die de mogelijkheid hebben om langer te leven en mensen die niet de middelen hebben? Of die vanuit hun eigen principes, religie of waarden niet willen?

langer leven meetup

Khannea tijdens Biohacking Meetup bij Seats 2 Meet op Utrecht Centraal

Video over langer leven

Voor de Meetup stelde ik Khannea een aantal vragen over langer leven, transhumanisme en Aubrey de Grey. Bekijk de video hieronder.


Interview met Khannea Suntzu over transhumanisme en langer leven

2 Singularity Summit (Amsterdam)

Tijdens de Singularity University Summit (2016) sprak ik met Kris Verburgh. Zijn lezing ging over veroudering en geneeskunde. Hij vertelt dat 86% van de kosten van geneeskunde op gaat aan veroudering.

Maar veroudering, is dat eigenlijk niet iets geks? Niet volgens hem. Hij haalt voorbeelden uit de natuur aan, zoals een hydra. Dat is een hydroïdpoliep die in tropische wateren leeft. De hydra kan zichzelf verjongen. Of kwallen. In de Meetup (#1) vertelde Khannea trouwens dat er kwallen zijn die onsterfelijk zijn. 

Maar de mens kan zichzelf ook verjongen. Hij vertelt dat het bijzonder is dat een baby wordt geboren. De baby wordt namelijk geboren uit een eicel die al jaren in het lichaam van een vrouw zit. Die gaat van een jaar of 30 weer naar 0. Hoe kunnen we leren van dit biologische proces? 

“Je kunt veroudering ook beschouwen als een 100% overerfbare en dodelijke multisysteemziekte, ontstaan door evolutionaire verwaarlozing.”Kris Verburgh

Zijn visie is dat veroudering een ziekte is. Een ziekte die ontstaat door evolutionaire verwaarlozing. Dit komt door de natuur. Vanuit de evolutie gedacht is je leven niet meer noodzakelijk na je dertigste. Dan moet jij je al hebben voortgeplant. 

Nu kunnen we de natuur verslaan. 

Hij gelooft in de voortgang van medische technologie. In de toekomst kunnen we bijna alle ziekten genezen. Geneeskunde wordt precies en persoonlijk. 

Pillen voor langer leven (3x)

Pillen om langer te leven? Eerder noemde ik al het voorbeeld van Ray Kurzweil. De laatste tijd komt het steeds meer in de media: bestaat er een pil voor onsterfelijkheid?

Er zijn een aantal interessante wetenschappelijke onderzoeken gedaan. Het meest veelbelovend zijn metformine en rapamycine. In een onderzoek met muizen, zorgde dit stofje ervoor dat ze 60% langer bleven leven.

Rapamycine is ontwikkeld als een antibioticum, maar het wordt nu ook gegeven aan transplantatie patiënten omdat het de afweer afzwakt. Rapamycine zet cellen in de onderhoudsmodus, volgens onderzoeker Calkhoven in de Volkskrant. Het vertraagt de aanmaak van eiwitten en zorgt voor het sneller opruimen van afval in het lichaam. 

Andere tips komen onder meer van Aubrey de Grey. Khannea heeft regelmatig contact met hem. Hij noemt een aantal pillen en supplementen, waaronder de eerder genoemde rapamycine en metformine. Daarnaast noemt hij tot mijn verrassing ook aspirine. Aspirine kan in kleine hoeveelheden bloedklontering tegengaan. 

Kris Verburgh over langer leven

Op de Singularity University the Netherlands Summit sprak ik met Kris Verburgh over langer leven. 

Interview met Kris Verburgh over onder meer langer leven

3. EHA symposium (Brussel) 

Wat zijn indicatoren om langer te leven? Op de Eurosymposium on Healthy Ageing in Brussel in september (2016) sprak Sven Bulterijs over bedrijven die investeren in het tegengaan van veroudering en het meten van veroudering. 

De meest interessante doorbraken gaat om het integreren van een aantal innovatieve Research & Development methoden: big data, nieuwe modellen (zoals 3d bioprinten), wiskundige modellen en multi omics (onder meer het menselijk genoom). 

Zijn oproep is om het onderzoek naar veroudering te versnellen. Niet alleen door het investeren van meer middelen, maar ook door het versimpelen van wetgeving en door meer aandacht te vragen voor het onderzoek. Het meest prikkelende was zijn oproep om het principe van ‘first do no harm’ los te laten. Dat beperkt de huidige snelheid van technologie ontwikkeling en innovatie. 

Mijn gevoel: dat is nogal wat. 

Onderzoek naar mensen die lang leven

Victor Björk sprak over het onderzoek naar mensen die heel oud worden. Als in: mensen die ouder dan 110 worden. Dit zijn supereeuwlingen. Opvallend genoeg zijn er veel meer vrouwen dan mannen die zo oud worden, maar dit kunnen ze nog niet verklaren.

Hij liet interessante statistieken zien. Zo neemt de kracht van het immuunsysteem exponentieel af naarmate je ouder wordt. Ze meten dit onder meer door het analyseren van bloed en kijken dan naar het aantal witte bloedlichamen.

Naast bloed zien de onderzoekers ook veranderingen in de samenstelling van je darmbacteriën. De bacteriën in je darmen zijn van vitaal belang voor het afbreken van schadelijke stoffen zoals AGE’s.

Het einde van het symposium was een paneldiscussie. Bijna iedereen in de zaal (40 mensen) was er van overtuigd dat veroudering een ziekte is. Dat is een paradigma verandering. Ziektes als Alzheimer, Parkinson of hartaanvallen zijn een gevolg van veroudering. 

Niemand heeft problemen met het tegengaan van Alzheimer. Maar als het gaat om het tegengaan van veroudering, dan wordt het een ander verhaal. 

De uitdaging is om dit duidelijk te maken voor de maatschappij, wetenschap en overheden. Dat brengt ook wel weer gevaren met zich mee. Als veroudering een ziekte is, dan kan het voor grote farmaceuten een argument zijn om meer medicijnen te verkopen. 

EHA Brussel

Paneldiscussie bij EHA

Mijn conclusie

Mijn conclusie na de Meetup en de sessies in Amsterdam en Brussel: dit is een intrigerend thema waarin nog heel veel gaat gebeuren de komende jaren. Niet alleen technologische ontwikkelingen, maar ook radicale innovaties en vooral de gigantische maatschappelijke impact hiervan.

Meer weten

Wil je meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact met me op als je vragen hebt! Ook als je me wil uitnodigen om een lezing of presentatie te geven bij je bedrijf, op je congres, symposium of bijeenkomst. Dat kan onder meer door hieronder je mailadres in te vullen.

Kijk trouwens naar mijn lezingen pagina voor een overzicht van waar en waarover ik heb gesproken. Daar staat ook een lijst met referenties.

Je naam

Je e-mailadres

Maak je keuze

Je telefoonnummer (niet verplicht)

Leeslijst

Eerder schreef ik deze artikelen die gerelateerd zijn aan het onderwerp:

Dit zijn andere bronnen en links die ik heb gebruikt:

Ben jij bezig met langer leven? Wat doe je daaraan? Hoe denk jij er over?

Leave a Comment