Darmflora onderzoek: zelf test zonder huisarts

In Artikel, Gezondheid by Peter4 Comments

Darmflora onderzoek zelf doen? Ik deed een zelftest zonder huisarts. Een bacteriën test en de analyse van je bacteriën. Niet alleen de darmbacteriën. Ben je geïnteresseerd in de bacteriepopulatie in je darmen, in je mond, op je huid, bij je genitaliën en in je neus? Ik deed een test bij uBiome. Waarom doe ik dat, hoe werkt dat en wat heb je er aan?

UPDATE: later deed ik een test bij het Nederlandse bedrijf MyMicroZoo. Lees over mijn ervaringen.

Darmflora test

Er zijn verschillende bedrijven die bacterietesten en metingen doen. Tijdens een conferentie sprak ik met Jessica Richman, zij is de CEO van het Amerikaanse bedrijf uBiome. Daarvoor werkte zij bij onder andere Google en McKinsey en studeerde ze aan Stanford University. 

Het doel van uBiome, gaf ze destijds aan, is tweeledig. Aan de ene kant willen ze consumenten in de gelegenheid stellen om meer te weten over hun bacteriën. De wetenschap komt er steeds meer achter hoe belangrijk de bacteriën in (en op) je lijf zijn. Het tweede doel is meer onderzoeksmatig.

Doordat ze data verzamelen van enorm veel mensen, willen ze daar kunstmatige intelligentie op loslaten om tot interessante verbanden te komen. 

Hebben gezonde mensen een andere samenstelling van hun darmbacteriën dan mensen met een bepaalde aandoening? Of mensen die een bepaald dieet volgen, een bepaalde leefstijl hebben of een type medicijnen slikken?

ubiome testkit

De testkit van uBiome

Redenen darmflora meten

Feit. We hebben veel meer bacteriën in en op ons lichaam dan cellen. Sterker nog, ons menselijk lichaam bestaat voor 90% uit bacteriën en voor 10% uit cellen (bron). Een mens heeft gemiddeld 100 triljoen bacteriën in en op het lichaam.

Dat schijnt dus een fabeltje te zijn. Dit werd in de jaren 70 door een onderzoeker bedacht. Nou ja, die had een klein deel van de darmen onderzocht en het aantal bacteriën vermenigvuldigt naar het geheel.

Dit klopt niet.

Je schijnt ongeveer 30% meer bacteriën dan cellen te hebben. De bacteriën winnen nog steeds. Overigens verschilt die verhouding per persoon, afhankelijk van geslacht, leeftijd en lengte (bron).

Als je dingen wil weten van je lichaam, waarom dan niet van je bewoners waarvan er heel erg veel zijn?

Vooral de darmbacteriën zijn de laatste tijd veel in de media. Dat is niet zo vreemd – er schijnt een verband te zijn tussen overgewicht en de samenstelling van bacteriën in je darmen. Die darmbacteriën assisteren ook het immuunsysteem en de stofwisseling.

Daarmee is een heel nieuw medisch wetenschappelijk onderzoeksveld ontstaan. Tal van wetenschappers zijn bezig met de vraag hoe die bacteriën in onze darmen de gezondheid beïnvloeden.

Of nog een stap verder:

  • gaan we toe naar voeding en medicijnen die speciaal zijn afgestemd op je darmflora? Sterker nog, onderzoekers komen erachter dat hoe jij reageert op suiker wordt in grote mate wordt bepaald door de samenstelling van de darmflora. (link
  • zijn bacteriën zo te manipuleren dat bepaalde ziekten ermee kunnen worden aangepakt?

Een analyse van je bacteriën? Zo gek is dat dus niet. 

Hoe werkt testen bacteriën?

Hoe werkt dat dan precies, het testen van de bacteriën op en in je lichaam? Nadat je een kit hebt ontvangen, moet je jezelf registeren bij uBiome. Denk bijvoorbeeld aan je geboortedatum en geslacht. Hierna moet je de voorwaarden lezen en aangeven of je bacteriedata ook mag worden ingezet voor verder onderzoek.

Ik heb hiermee ingestemd. Als uBiome haar database kan verrijken met mijn bacteriedata door deze te vergelijken met hun andere consumenten, dan vind ik dat prima. Zeker als dat zou kunnen leiden tot medische doorbraken. 

uBiome verkoopt verschillende testen. Ik heb de volledige versie kunnen doen. Hierin zit een analyse van de bacteriën in mijn darmen, huid, oren, genitaliën en mond. Voor elke type zit er een apart buisje in het doosje (plus een reserve) en een zestal grote wattenstaafjes.

Wat betreft het verzamelen van de bacteriën, raden ze aan om dat direct ‘s ochtends te doen. Nog voordat je tanden hebt gepoetst. In grote lijnen komt het voor elke bacteriesoort erop neer om met het wattenstaafje tussen de 30 en 60 seconden te wrijven op (of in) dat specifieke gebied.

Met uitzondering van de darmen. Daarvoor kun je met een wattenstaafje je ontlasting van het toiletpapier afhalen.

ubiome testkit handleiding

Waar ik stiekem het meest benieuwd naar was: hoe verzamel je de bacteriën van je mannelijke genitaliën? 

Kwaliteit bacteriën

Het verzamelen van de setjes aan bacteriën kostte me weinig tijd. Na het verzamelen, moet je het wattenstaafje een minuut in het buisje roeren. Nadat je het buisje hebt afgesloten, moet je deze nog een minuut schudden. Daarna stop je alle buisjes in een beschermde envelop terug naar uBiome.

Daar analyseren ze met een zogenaamde Illumina Next Generation Sequencing platform wat het DNA is van de bacteriepopulaties die ze aantreffen. Vervolgens krijg je de resultaten te zien als je bij hen op de website inlogt. Per gebied krijg je te zien wat de samenstelling van bacteriën zijn, hun naam, met hoeveel ze zijn en wat hun functie in het lichaam is. Vervolgens kun je de eigen resultaten vergelijken met anderen.

Bijvoorbeeld mensen die veganistisch eten, die antibiotica slikken of van een andere leeftijdsgroep.

Mijn testkit heb ik opgestuurd. Ik heb benieuwd naar hoe al mijn bacterievriendjes en vriendinnetjes heten, met hoevelen ze zijn en of ze aardig voor me zijn. 


Resultaat darmflora onderzoek

Na een paar weken kreeg ik een email dat de resultaten van het onderzoek klaar waren. In het eerste instantie worden op het 1e scherm de algemene resultaten gepresenteerd. 

Het viel mij, eerlijk gezegd, een beetje tegen.

  • Een gezonde darmflora bestaat uit een grote diversiteit aan bacteriestammen. Met een score van 39 zit ik onder het gemiddelde van 50.
  • Hetzelfde geldt voor bacteriën die goed voor je darmflora zijn en die daarom vaak in probiotica zitten. Mijn score daarop is laag. 

Overigens is het wel aardig dat in de toelichting bij de resultaten je meer achtergrondinformatie kan lezen en dat ze concrete tips geven om je scores te verbeteren. In mijn geval raadden ze aan om meer gefermenteerde voeding zoals yoghurt, kefir en zuurkool te eten.

Iets wat ik daarna inderdaad veel meer ben gaan doen. 

testen darmflora

Mijn algemene resultaten

Daarnaast kun jij jezelf vergelijken met andere groepen. Je kan kiezen voor bepaalde diëten (zoals veganisten of paleo dieet) of speciale groepen, zoals mensen die veel alcohol drinken of aan de antibiotica zitten. 

Daarnaast kun je zelf op verschillende momenten een test doen. Dat is voor mij het meest interessante aan deze testen. Je kan onderzoeken of de kwaliteit van je darmflora verbetert nadat je bepaalde wijzigingen in je leefstijl hebt gedaan. 

Zoals dat je gestopt bent met alcohol drinken, gaat beginnen met een antibiotica of dat je tijdelijk stopt met vlees eten. 

vergelijking darmflora

Mijn darmbacteriën vergeleken met zware drinkers

Hoe zit het nu specifiek met mijn darmbacteriën? Daar was ik het meest naar benieuwd. Er wordt onderscheid gemaakt in een aantal categorieën. Van phylum, naar class, order, family en genus. Dit is een bekende indeling uit de biologie. 

Van de grootste bacteriestammen kun je verder klikken als je meer informatie wil. De grootste twee zijn de Bacteroidetes en de Firmicutes.

  • Firmicutes komen gemiddeld gezien het meeste voor in de darmen. In mijn geval is het net andersom. Onder deze stam vallen een heleboel andere stammen die zorgen voor de vertering van voeding. 
  • Bacteroidetes heb ik in de meerderheid. Daaronder vallen allerlei andere stammen. Bijvoorbeeld de Pervotella die helpen met het verteren van groente. De Alistipes die helpt met het verteren van vet. De Barnesiella stam, die is gelinkt aan het immuunsysteem. 

Het schijnt dat de samenstelling tussen deze twee ook van invloed is op je gewicht en vetpercentage. Kort door de bocht: Bacteriodetes kunnen vetten minder goed verteren dan Firmicutes. 

In mensen met overgewicht zijn de firmicutes vaak oververtegenwoordigd.

Maar, het is een beetje kip of ei. Leidt overgewicht tot een andere samenstelling van je darmflora? Of zorgt een andere samenstelling van je darmflora tot overgewicht? Ik zit in ieder geval aan de goede kant van de score. Wat dat betreft dan. 

resultaat darmflora

Samenstelling van de bacteriën in mijn darmen

Wat zeggen de resultaten over mijn gezondheid? De bacteriën die daar voor zorgen, die zitten eigenlijk verspreid over alle groepen.

In de Firmicutes heb je een aantal stammen die melkzuur omzetten naar boterzuur. Dat proces beperkt de beschadigingen in je darmen en het ontstekingsniveau in je lichaam. (bron) Dat melkzuur zit ondermeer in gefermenteerde voeding zoals yoghurt.

Twee andere voorbeelden:

  • Coeliakie patiënten hebben een grotere diversiteit in de stammen Bacteroidetes and Prevotella.
  • Mensen met autisme hebben een tekort aan de Ruminococcus stammen. (bron)

Het is dan echter niet zo dat je alles moet inzetten op de bacteriestammen. In ieder geval niet op basis van een enkele zelftest. Daarvoor heb je toch de kennis van een expert nodig én is je darmflora een biotoop. Een jungle waar alles invloed op elkaar heeft. 

Toch gaan de ontwikkelingen snel. Zo worden onderzoeken gedaan met ‘fecal transplants’. Patiënten krijgen dan de darmflora van een gezond persoon. 

Ja, een poeptransplantatie. 

Dit leidt soms tot spectaculaire doorbraken. Zo raken patiënten genezen van allerlei aandoeningen. Je kan dit ook zelf doen. Er zijn genoeg handleidingen te vinden over hoe je d0e-het-zelf poeptransplantatie kan doen. (link)

Andere bacteriën

De samenstelling van de bacteriën in mijn darmen vond ik het meest interessant. Daarnaast heb ik mijn bacteriën getest die leven op deze plekken:

  • Mond
  • Neus 
  • Genitaliën 

Deze resultaten beschrijf ik op hoofdlijnen. 

In mijn mond zorgen Fusobacterium, Gemella en Neisseria voor een gezonde samenstelling. Deze had ik voor 13, 5 en 2% in mijn ‘sample’ zitten. In mijn neus had ik vooral bacteriestam Gammaproteobacteria zitten (50%). De diversiteit van bacteriestammen in je oren is overigens een stuk kleiner dan in je mond of darmen.

De genitaliën dan? Daar heb ik vooral Acitonomycetales (89%). Die komen daar sowieso veel voor. Als je antibiotica neemt, dan verdwijnen deze ook heel snel. Deze bacteriestam maakt zelf ook antistoffen aan, tegen indringers zoals virussen. 

bacteriën genitaliën

De samenstelling van bacteriën op mijn genitaliën 

Ervaring zelftest darmflora

Zelf was ik erg nieuwsgierig naar de bacteriën in mijn lichaam. Hoeveel zijn het er? Wat is de verhouding? Kan ik er dingen uit leren?

Ik merkte bij mezelf dat het best wat tijd kost om je er goed in te verdiepen. De complexiteit daarbij is dat er ontzettend veel bacteriestammen zijn. De wetenschap is er nog lang niet over uit wat de functies van de bacteriestammen zijn en hoe ze ook weer onderling invloed op elkaar hebben.

Toch heb ik het gedaan, omdat je dit ook van de positieve kant kan bekijken. De invloed van de bacteriën op je gezondheid, (over)gewicht en je mentale staat wordt nu nog ondergewaardeerd. In mijn eerste analyse heb ik voor mezelf alvast inzichten en data gekregen.

Hier kan ik later naar terugkijken als er meer bekend wordt over de functies van die stammen. 

Daarnaast is het doen van zo’n onderzoek nog aantal een eenmalig moment. Nu kost een test nog meer dan 100 dollar, maar dat gaat in de toekomst veel goedkoper worden. Wellicht zit de technologie dan gewoon in je toiletpot.

Dan wordt het heel makkelijk om aanpassingen in je dieet of leefstijl te doen. Vervolgens kan je testen wat voor effect het heeft op je darmflora. 


Kritiek

Er is best wat kritiek op deze testen. Dat komt neer op 2 dingen: de eigendom van data en de kwaliteit van de metingen. 

Ten eerste gaat het over het verdienmodel van uBiome. Aan het doen van de persoonlijke testen zullen ze niet zoveel verdienen. Een testkit kost tussen de 100 en 400 dollar. Experts verwachten dat vooral de gecombineerde data interessant is. Welke inzichten kunnen ze geven aan gezondheidsorganisaties? Of aan fabrikanten van levensmiddelen? 

Ik ben positiever. 

Er is nu nog zo weinig bekend over de impact van bacteriën op iemands gezondheid. Welke inzichten kan uBiome geven voor het bevorderen van medisch onderzoek op dit terrein? 

Het tweede kritiekpunt is de kwaliteit van de metingen. Dezelfde ‘sample’ die jij opstuurt naar verschillende instituten, kun je terugkrijgen met verschillende resultaten. Dat kan liggen aan de apparatuur en instellingen van de apparatuur. Maar het kan ook liggen aan welke medewerker met je test aan de slag gaat of hoe je de ‘sample’ hebt verzonden. 

Als ik naar een ziekenhuis ga en daar hebben ze een analyse van mijn darmbacteriën nodig, zullen ze niet accepteren dat ik een exportbestand van mijn uBiome opstuur. 

Nou ja, ze zullen het wel accepteren. Maar ze zullen wel verlangen dat ik in het ziekenhuis nog een analyse laat doen. De kwaliteit en betrouwbaarheid van commerciële zelftesten (zoals deze) is nu nog wel een aandachtspunt. 

Meer weten?

Deze andere gerelateerde artikelen heb ik geschreven:

Heb jij al een keer je bacteriën geanalyseerd? Wat leverde dat op? Laat het me weten in de comments!

Comments

  1. dorien pothof

    dank voor de uitgebreide en goede info.
    Heb jij ook eerste een doktersverkalring moeten inleveren voordat je de kit van ubiome kon bestellen? of is er een andere methode om hier aan te komen?
    Dank alvast!
    met vriendelijke groet,
    dorien pothof

    1. Author
      peterjoosten

      Hoi Dorien,
      Nee, voor deze test heb je geen doktersverklaring nodig!
      Peter

  2. Lara

    Ik heb ook zo’n test in huis maar maak me een beetje zorgen om de bijgeleverde envelop voor internationale verzending. Heb jij die gewoon gebruikt en geen problemen gehad met douane omdat het om biologische stoffen / lab test gaat?

    1. Author
      Peter

      Hoi Lara,
      Nee, dit is geen probleem. Tenminste, ik heb er niets van gemerkt. Overigens ga ik binnenkort een review schrijven over een Nederlands bedrijf die deze testen aanbiedt.
      Dat bedrijf heet MyMicroZoo en zit in Leiden. Dan speelt het helemaal niet.
      Peter

Leave a Comment